Opisowa charakterystyka programu studiów 

1) Ogólna koncepcja i cele kształcenia

Koncepcja kształcenia na kierunku Dyrygentura – studia pierwszego stopnia o profilu ogólnoakademickim – jest zgodna z misją oraz Strategią rozwoju Akademii Muzycznej im. Karola Szymanowskiego w Katowicach i wpisuje się w cele Uczelni związane z rozwojem działalności artystycznej, dydaktycznej i naukowej, umiędzynarodowieniem procesu kształcenia, wspieraniem indywidualnego rozwoju studentów oraz wzmacnianiem społecznej roli sztuki i kultury. Realizacja tych założeń odbywa się poprzez prowadzenie kształcenia opartego na ścisłym związku działalności dydaktycznej z aktywnością artystyczną kadry i studentów, rozwijanie indywidualności twórczej oraz wspieranie aktywnego uczestnictwa studentów w życiu artystycznym Uczelni i otoczenia społeczno-kulturalnego. 

Program studiów zakłada przygotowanie studentów do funkcjonowania w profesjonalnym środowisku artystycznym poprzez udział w projektach orkiestrowych, koncertach, spektaklach, warsztatach, kursach mistrzowskich oraz przedsięwzięciach realizowanych we współpracy z instytucjami kultury i partnerami zewnętrznymi. Istotnym elementem koncepcji kształcenia jest także rozwijanie postaw odpowiedzialności za dziedzictwo kulturowe, otwartości na współczesne zjawiska artystyczne, gotowości do współpracy oraz kompetencji pozwalających na świadome funkcjonowanie w dynamicznie zmieniających się warunkach współczesnego życia muzycznego. 

Kształcenie realizowane jest w dyscyplinie sztuki muzyczne, z uwzględnieniem ścisłego związku procesu dydaktycznego z działalnością artystyczną i twórczą prowadzoną przez kadrę dydaktyczną oraz studentów. Program studiów został opracowany zgodnie z wymaganiami dotyczącymi efektów uczenia się dla kwalifikacji na poziomie 6 Polskiej Ramy Kwalifikacji, określonymi w ustawie o Zintegrowanym Systemie Kwalifikacji oraz w rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w sprawie charakterystyk drugiego stopnia efektów uczenia się dla kwalifikacji na poziomach 6–8 PRK. 

Kierunek Dyrygentura przygotowuje studentów do profesjonalnej działalności artystycznej w zakresie prowadzenia zespołów instrumentalnych i wokalno-instrumentalnych oraz działalności wykonawczej, organizacyjnej i twórczej związanej z kierowaniem procesem wykonawczym. Kształcenie realizowane jest w specjalności dyrygentura symfoniczno-operowa, odpowiadającej potrzebom współczesnego życia muzycznego oraz różnorodnym obszarom aktywności zawodowej dyrygentów.

Specjalność: Dyrygentura symfoniczno-operowa

Specjalność dyrygentura symfoniczno-operowa przygotowuje studentów do działalności artystycznej w obszarze wykonawstwa symfonicznego, operowego i wokalno-instrumentalnego. Proces kształcenia koncentruje się na rozwijaniu kompetencji niezbędnych do profesjonalnego prowadzenia orkiestr, zespołów instrumentalnych oraz realizacji przedsięwzięć muzycznych o dużej skali wykonawczej. Szczególne znaczenie ma doskonalenie umiejętności interpretacyjnych, rozwijanie wyobraźni muzycznej oraz kształtowanie warsztatu dyrygenckiego umożliwiającego świadome i skuteczne kierowanie zespołem wykonawczym. 

Podstawowym celem studiów jest przygotowanie absolwentów do świadomej działalności artystycznej opartej na wysokich kompetencjach wykonawczych, rozwiniętej wrażliwości muzycznej oraz umiejętności samodzielnego kształtowania własnej wizji interpretacyjnej. Program studiów zakłada równoczesny rozwój umiejętności praktycznych, wiedzy teoretycznej i kompetencji społecznych właściwych dla studiów o profilu ogólnoakademickim. Szczególny nacisk położony jest na rozwijanie samodzielności artystycznej, kreatywności, umiejętności krytycznej refleksji oraz zdolności efektywnej współpracy z zespołami wykonawczymi. 

Koncepcja kształcenia uwzględnia współczesne tendencje rozwojowe sztuki dyrygenckiej, przy jednoczesnym poszanowaniu tradycji wykonawczych oraz akademickiego charakteru studiów. Program umożliwia studentom udział w projektach artystycznych, koncertach, spektaklach, kursach mistrzowskich i warsztatach prowadzonych także we współpracy z podmiotami zewnętrznymi, co pozwala na zdobywanie doświadczeń zawodowych jeszcze w trakcie studiów. Ważnym elementem procesu kształcenia jest również rozwijanie kompetencji komunikacyjnych, przedsiębiorczości, umiejętności zarządzania zespołem oraz gotowości do uczenia się przez całe życie. 

Cele kształcenia znajdują odzwierciedlenie w kierunkowych efektach uczenia się obejmujących wiedzę, umiejętności i kompetencje społeczne właściwe dla poziomu 6 PRK oraz profilu ogólnoakademickiego. Efekty te zostały sformułowane w sposób umożliwiający ich weryfikację oraz zapewniający spójność pomiędzy koncepcją kształcenia, treściami programowymi, metodami dydaktycznymi i sposobami oceniania osiągnięć studentów. 

Program studiów zapewnia absolwentom przygotowanie do podjęcia studiów drugiego stopnia, a także do funkcjonowania na współczesnym rynku pracy w obszarze działalności artystycznej, edukacyjnej i kulturalnej. Uwzględnia specyfikę zawodu dyrygenta, wymagającą wysokiego poziomu samodzielności, odpowiedzialności, zdolności przywódczych, umiejętności pracy z ludźmi oraz gotowości do ciągłego rozwoju artystycznego i zawodowego. 

 2) Sylwetka absolwenta 

Absolwent studiów pierwszego stopnia na kierunku Dyrygentura, specjalność dyrygentura symfoniczno-operowa, posiada wiedzę, umiejętności i kompetencje społeczne umożliwiające podjęcie zawodowej działalności artystycznej w obszarze dyrygentury oraz dalszy rozwój w ramach studiów drugiego stopnia. Jest przygotowany do samodzielnej realizacji zadań artystycznych, świadomego kształtowania własnej osobowości twórczej oraz aktywnego uczestnictwa w życiu muzycznym i kulturalnym. 
 
Absolwent specjalności dyrygentura symfoniczno-operowa posiada przygotowanie do działalności artystycznej związanej z prowadzeniem orkiestr, zespołów kameralnych oraz zespołów wokalno-instrumentalnych. Dysponuje kompetencjami w zakresie przygotowywania i realizacji projektów koncertowych oraz scenicznych, planowania pracy zespołu, doboru repertuaru oraz współpracy z instrumentalistami, śpiewakami i innymi uczestnikami procesu wykonawczego. Jest przygotowany do prowadzenia prób oraz kierowania wykonaniem utworów reprezentujących różne style, gatunki i epoki muzyczne. 
 
Absolwent posiada wiedzę dotyczącą instrumentoznawstwa oraz możliwości wykonawczych instrumentów, zarówno w zakresie technik tradycyjnych, jak i współczesnych. Rozumie zasady instrumentacji i funkcjonowania aparatu wykonawczego orkiestry. Posiada rozwinięty słuch muzyczny, obejmujący zdolności melodyczne, harmoniczne i analityczne, a także umiejętność czytania i interpretowania partytur orkiestrowych oraz wokalno-instrumentalnych. 
 
W toku studiów absolwent rozwija umiejętność świadomego posługiwania się aparatem dyrygenckim, obejmującym gest, ruch i ekspresję ciała, służące komunikowaniu wykonawcom założeń interpretacyjnych dotyczących tempa, artykulacji, dynamiki, agogiki i charakteru muzyki. Potrafi efektywnie komunikować się z zespołem wykonawczym, organizować pracę artystyczną oraz podejmować decyzje interpretacyjne w procesie przygotowywania dzieła muzycznego. 
 
Absolwent potrafi pracować indywidualnie i zespołowo, efektywnie komunikować się w środowisku zawodowym oraz funkcjonować w warunkach związanych z publiczną prezentacją działań artystycznych. Jest przygotowany do działalności artystycznej wymagającej kreatywności, odpowiedzialności i wysokiej kultury zawodowej. Rozumie znaczenie dziedzictwa muzycznego i kulturowego, wykazuje otwartość na współczesne zjawiska artystyczne oraz gotowość do uczenia się przez całe życie. Jest świadomy społecznej roli artysty i znaczenia działalności artystycznej w budowaniu i upowszechnianiu kultury. 
 
Absolwent uzyskuje kwalifikację pełną na poziomie 6 Polskiej Ramy Kwalifikacji oraz tytuł zawodowy licencjata. Jest przygotowany do kontynuowania kształcenia na studiach drugiego stopnia oraz do podejmowania aktywności zawodowej w obszarze działalności artystycznej, edukacyjnej i kulturalnej, w szczególności w instytucjach muzycznych i podmiotach prowadzących działalność koncertową oraz upowszechniającą kulturę muzyczną.

3) Sposoby weryfikacji i oceny efektów uczenia się osiąganych w trakcie całego cyklu kształcenia 

System weryfikacji i oceny efektów uczenia się na studiach stacjonarnych pierwszego stopnia o profilu ogólnoakademickim na kierunku Dyrygentura został zaprojektowany tak, aby umożliwić ciągłe monitorowanie postępów studentów, rzetelną ocenę stopnia osiągnięcia zakładanych efektów oraz zapewnić systematyczną informację zwrotną wspierającą proces uczenia się i rozwój artystyczny. Przyjęte rozwiązania są zgodne z koncepcją i celami kształcenia oraz uwzględniają specyfikę kształcenia artystycznego w dziedzinie sztuk muzycznych, w szczególności w zakresie rozwoju kompetencji dyrygenckich, interpretacyjnych i organizacyjnych. Weryfikacja efektów odbywa się na poziomie pojedynczych zajęć, semestrów oraz całego cyklu studiów, z wykorzystaniem różnorodnych metod i form oceniania dostosowanych do charakteru efektów w zakresie wiedzy, umiejętności i kompetencji społecznych, zgodnie z poziomem 6 Polskiej Ramy Kwalifikacji. Obejmuje zarówno ocenę osiągnięć cząstkowych, jak i całościowego rozwoju studenta. 

Podstawowe formy weryfikacji to: zaliczenie bez oceny (Z), zaliczenie z oceną (O) oraz egzamin (E). System oceniania opiera się na jednolitej, przejrzystej skali punktowej i opisowej, która odzwierciedla stopień realizacji efektów w trzech obszarach: wiedzy, umiejętności oraz kompetencji społecznych, uwzględniając indywidualny rozwój artystyczny studenta: 

A (celujący): 25–24 pkt 

B (bardzo dobry): 23–21 pkt 

C+ (dobry plus): 20–19 pkt 

C (dobry): 18–16 pkt 

D (zadowalający): 15–13 pkt 

E (dostateczny): 12–10 pkt 

F (niedostateczny): 9–0 pkt 

Oceny mają charakter zorientowany na studenta i sprzyjają jego aktywnemu udziałowi w procesie nauczania. Informacja zwrotna, przekazywana podczas i po zajęciach, umożliwia świadome rozpoznawanie postępów oraz obszarów wymagających doskonalenia, co zwiększa motywację do samodzielnej pracy. Szczegółowe zasady zaliczania przedmiotów, warunki dopuszczenia do egzaminów, tryb ich przeprowadzania oraz prawa i obowiązki studenta są określone w Regulaminie studiów Akademii Muzycznej im. Karola Szymanowskiego w Katowicach. Zapisy te mają nadrzędny charakter i zapewniają spójność oraz transparentność oceniania w całym cyklu kształcenia. 

W procesie oceniania uwzględniane są również takie elementy jak przygotowanie do zajęć, bieżąca aktywność, postępy w rozwoju warsztatu dyrygenckiego, umiejętności interpretacyjnych i analitycznych, zaangażowanie w realizację projektów artystycznych oraz poziom publicznych prezentacji artystycznych. Weryfikacja efektów uczenia się odbywa się m.in. poprzez egzaminy praktyczne z dyrygowania, pracę z zespołami kameralnymi i orkiestrowymi, koncerty, projekty artystyczne i interdyscyplinarne, prezentacje repertuarowe, analizę partytur, realizację zadań interpretacyjnych, prezentacje ustne, prace pisemne oraz ocenę pracy indywidualnej i zespołowej. 

Istotnym elementem oceny jest umiejętność świadomego kształtowania interpretacji dzieła muzycznego oraz przekazywania jej zespołowi wykonawczemu za pomocą gestu dyrygenckiego. Ocenie podlegają również kompetencje związane z organizacją procesu prób, komunikacją z wykonawcami, doborem repertuaru oraz współpracą z instrumentalistami, śpiewakami i zespołami wokalno-instrumentalnymi. 

Konkretne metody weryfikacji i kryteria oceniania określone są w kartach przedmiotów, co zapewnia jasne powiązanie zakładanych efektów z formami ich sprawdzania oraz gwarantuje przejrzystość i porównywalność ocen. Formy weryfikacji dobierane są tak, aby umożliwiały ocenę wszystkich kategorii efektów uczenia się, ze szczególnym uwzględnieniem umiejętności praktycznych i kompetencji społecznych istotnych dla przyszłej działalności artystycznej absolwentów. 

Potwierdzenie osiągnięcia efektów uczenia się następuje także na poziomie całego programu studiów poprzez zaliczenie wszystkich wymaganych przedmiotów i spełnienie warunków ukończenia studiów określonych w Regulaminie studiów oraz właściwych aktach wewnętrznych Uczelni. Ocenę stopnia realizacji efektów stanowią prace etapowe i egzaminacyjne, projekty artystyczne, publiczne prezentacje oraz udokumentowane osiągnięcia studentów. 

Praca dyplomowa na studiach pierwszego stopnia ma formę artystyczną i obejmuje publiczną prezentację programu dyrygenckiego odpowiadającego profilowi kształcenia realizowanemu na kierunku. Oceniana jest według opisanej wyżej skali punktowej oraz opatrzona opinią promotora i recenzją recenzenta. 

Przyjęty system weryfikacji gwarantuje gruntowną i rzetelną ocenę wszystkich zakładanych efektów uczenia się, jest zgodny z profilem ogólnoakademickim kierunku oraz spełnia standardy jakości kształcenia Polskiej Komisji Akredytacyjnej. 

4) Zasady i forma odbywania praktyk: 
 
Praktyki zawodowe w ramach Międzywydziałowego Studium Pedagogicznego są realizowane zgodnie z załącznikiem nr 2 do Regulaminu Międzywydziałowego Studium Pedagogicznego Akademii Muzycznej im. Karola Szymanowskiego w Katowicach.  
 
Organizacja praktyk 

1. Zgodnie z zapisami punktu 3. i 4. Załącznika nr 1 do Rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 25 lipca 2019 roku w sprawie standardu kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu nauczyciela praktyki zawodowe są zintegrowane z realizacją zajęć z zakresu dydaktyki przedmiotu nauczania lub rodzaju zajęć i odbywają się w typach szkół zgodnych z realizowaną specjalnością. Dla kierunku Dyrygentura, specjalność dyrygentura symfoniczno-operowa, praktyki powinny być realizowane w szkołach muzycznych I i II stopnia, w szczególności w zakresie pracy z zespołami instrumentalnymi oraz realizacji zajęć związanych z prowadzeniem zespołów muzycznych.
2. Studenci mają obowiązek przedstawienia informacji z Krajowego Rejestru Karnego (KRK) w zakresie przestępstw określonych w rozdziale XIX i XXV Kodeksu karnego, w art. 189a i art. 207 Kodeksu karnego oraz w ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. z 2023 r. poz. 172 oraz z 2022 r. poz. 2600) lub za odpowiadające tym przestępstwom czyny zabronione określone w przepisach prawa obcego przed dopuszczeniem ich do realizacji praktyk zawodowych w ramach realizacji obowiązującego ich programu studiów.
3. Studenci powracający po rocznym urlopie również mają obowiązek ponownego przedstawienia informacji, o której mowa w ust. 2.
4. Studenci (obywatel RP i cudzoziemiec) zobowiązani są również do przedłożenia:

• oświadczenia (druk w dziekanacie) o państwie lub państwach, w których student zamieszkiwał w ciągu ostatnich 20 lat (innych niż Rzeczpospolita Polska i państwo obywatelstwa) wraz z informacją (zaświadczeniem) z rejestrów karnych tych państw uzyskiwaną do celów działalności zawodowej związanej z kontaktami z dziećmi. Jeżeli prawo państwa nie przewiduje wydawania informacji do celów działalności zawodowej lub wolontariackiej związanej z kontaktami z dziećmi, należy przedłożyć informację z rejestru karnego tego państwa.
• informacji (zaświadczenia) z rejestru karnego państwa obywatelstwa uzyskiwaną do celów działalności zawodowej lub wolontariackiej związanej z kontaktami z dziećmi wraz z tłumaczeniem przysięgłym – cudzoziemiec; dotyczy to również studentów, którzy zamieszkiwali w państwach innych niż Rzeczpospolita Polska lub państwo obywatelstwa. Jeżeli prawo państwa nie przewiduje wydawania informacji do celów działalności zawodowej lub wolontariackiej związanej z kontaktami z dziećmi, należy przedłożyć informację z rejestru karnego tego państwa.
• oświadczenia (druk w dziekanacie) – w przypadku gdy prawo państwa obywatelstwa lub prawo państwa/państw zamieszkiwania w ciągu ostatnich 20 lat, innych niż Rzeczpospolita Polska i państwo obywatelstwa, nie przewiduje sporządzenia informacji, o której mowa wyżej lub w danym państwie nie prowadzi się rejestru karnego.

Procedury realizacji praktyk

1. Realizacja praktyk odbywa się w oparciu o skierowanie i/lub porozumienie zawarte pomiędzy Akademią a Szkołą.
2. Skierowanie i Porozumienie określa szczegółowe warunki odbywania praktyk.
3. Bezpośrednią opiekę nad studentem sprawuje nauczyciel-opiekun praktyk w szkole. Do jego obowiązków należy wyznaczenie studentowi szczegółowego zakresu zadań i czynności praktycznych oraz sporządzenie terminarza ich realizowania w sposób zgodny z planem pracy szkoły oraz regulaminem MSP i programem praktyk. Opiekun szkolny zobowiązany jest do udzielenia studentowi wsparcia merytorycznego i organizacyjnego podczas realizacji zadań, a zrealizowane poprawnie praktyki potwierdzić swoim podpisem na Karcie praktyk studenta. 

Zaliczenie praktyk

1. Zaliczenie praktyk student otrzymuje podczas trwania sesji zaliczeniowej.
2. Student otrzyma zaliczenie praktyk, jeśli:

• przestrzega ściśle wytycznych nauczyciela-opiekuna, czynnie i z zaangażowaniem uczestniczy w zaplanowanych formach działań praktycznych,
• przestrzega szkolnych regulaminów i wyznaczonych zasad funkcjonowania szkoły,
• prowadzi rzetelnie kartę praktyk stanowiącą dokument potwierdzający realizację praktyk,
• w wyznaczonym terminie przedstawi Pełnomocnikowi Rektora ds. MSP odpowiednio wypełnioną kartę praktyk.

3. Zaliczenie praktyk w ramach zatrudnienia

• Student realizujący praktyki zawodowe w ramach modułu Międzywydziałowego Studium Pedagogicznego (MSP) może złożyć pisemny wniosek o zaliczenie na poczet praktyk wykonywanych przez niego czynności w ramach zatrudnienia.
• Wniosek, o którym mowa w ust. 1, student zobowiązany jest złożyć do dnia: 
  – 30 października (semestr zimowy),
  – 30 marca (semestr letni) danego roku akademickiego. 
• We wniosku student wskaże podmiot zatrudniający, czynności wykonywane w ramach zatrudnienia, w tym nauczane przedmioty.
• Wniosek podlega ocenie Pełnomocnika Rektora ds. MSP.
• Przed rozpoczęciem sesji zaliczeniowej danego semestru student wnioskujący o zaliczenie w tym semestrze praktyk zawodowych zgodnie z ust. 1 przedstawia zaświadczenie od podmiotu, w którym realizowane były czynności w ramach zatrudnienia.
• Zaświadczenie, o którym mowa w ust. 5, zawiera dane studenta, miejsce, okres i wymiar zatrudnienia oraz nauczane przedmioty.

Zaliczenia praktyk zawodowych w ramach MSP dokonuje Pełnomocnik Rektora ds. MSP, pod warunkiem że umożliwiły one uzyskanie efektów uczenia się określonych w programie studiów dla praktyk zawodowych.

5) Współpraca z otoczeniem społeczno-gospodarczym  

Współpraca z otoczeniem społeczno-gospodarczym stanowi integralny element planowania, realizacji i doskonalenia programu studiów na kierunku Dyrygentura, specjalność dyrygentura symfoniczno-operowa. Jest ona związana ze specyfiką kształcenia artystycznego w dyscyplinie sztuki muzyczne oraz odpowiada uwarunkowaniom funkcjonowania współczesnego rynku muzycznego. Kierunek funkcjonuje w szerokim kontekście środowiska artystycznego regionu, kraju i Europy, obejmującego instytucje kultury, organizatorów wydarzeń artystycznych, orkiestry, zespoły muzyczne, filharmonie, teatry operowe oraz podmioty związane z działalnością koncertową i edukacyjną.

Współpraca z otoczeniem społeczno-gospodarczym realizowana jest przede wszystkim poprzez działalność koncertową, artystyczną i projektową studentów oraz kadry dydaktycznej. Istotną rolę odgrywają relacje z instytucjami kultury i partnerami artystycznymi, które umożliwiają studentom bezpośredni kontakt z profesjonalnym środowiskiem wykonawczym oraz zdobywanie doświadczeń związanych z funkcjonowaniem współczesnego rynku pracy w obszarze dyrygentury i działalności muzycznej.

Kierunek współpracuje m.in. z: 
– Narodową Orkiestrą Symfoniczną Polskiego Radia w Katowicach, 
– Filharmonią Śląską im. Henryka Mikołaja Góreckiego w Katowicach, 
– Archetti – Orkiestrą Kameralną Miasta Jaworzna, 
– Orkiestrą Śląskich Kameralistów, 
– Orkiestrą Muzyki Nowej.

Ważnym obszarem aktywności są projekty realizowane wspólnie z młodymi muzykami ukraińskimi zrzeszonymi w Młodzieżowej Orkiestrze Symfonicznej NUSO, sprzyjające integracji środowisk artystycznych oraz budowaniu współpracy kulturalnej.  
– Instytucją Kultury Katowice Miasto Ogrodów. 
 
Współpraca ta obejmuje realizację koncertów, projektów orkiestrowych i kameralnych, wydarzeń artystycznych, przedsięwzięć edukacyjnych oraz działań promujących kulturę muzyczną. Studenci uczestniczą w projektach umożliwiających konfrontację zdobywanych kompetencji z wymaganiami profesjonalnego środowiska muzycznego oraz rozwijanie doświadczenia wykonawczego, organizacyjnego i interpretacyjnego.

Istotnym elementem współpracy z otoczeniem społeczno-gospodarczym jest możliwość uczestnictwa studentów w pracy z profesjonalnymi zespołami instrumentalnymi. Pozwala to na rozwijanie umiejętności związanych z przygotowaniem repertuaru, prowadzeniem prób, komunikacją z zespołem wykonawczym oraz praktycznym zastosowaniem wiedzy zdobywanej w toku studiów. Kontakty z profesjonalnymi muzykami i instytucjami artystycznymi umożliwiają studentom poznanie specyfiki funkcjonowania współczesnych zespołów muzycznych oraz zasad organizacji działalności koncertowej. 

Ważnym obszarem współpracy są również przedsięwzięcia realizowane wspólnie z orkiestrami i zespołami działającymi poza Uczelnią, a także udział studentów w koncertach, festiwalach, warsztatach i projektach prowadzonych przez wybitnych artystów oraz specjalistów związanych z polskim i międzynarodowym środowiskiem muzycznym. Działania te sprzyjają rozwijaniu kompetencji artystycznych, organizacyjnych i społecznych niezbędnych do funkcjonowania we współczesnym życiu muzycznym.

Relacje z otoczeniem społeczno-gospodarczym wykorzystywane są również w procesie doskonalenia programu studiów. Doświadczenia kadry dydaktycznej wynikające z działalności artystycznej prowadzonej poza Uczelnią, współpracy z instytucjami kultury oraz obserwacji współczesnego rynku pracy wpływają na aktualizację treści programowych, metod pracy oraz zakresu kompetencji rozwijanych w toku studiów. Uwzględniane są w szczególności oczekiwania instytucji artystycznych, orkiestr, filharmonii, organizatorów wydarzeń muzycznych oraz innych podmiotów funkcjonujących w obszarze kultury. 
 
Kierunek pozostaje również otwarty na rozwijanie współpracy krajowej i międzynarodowej oraz inicjowanie nowych form aktywności artystycznej i edukacyjnej. Współpraca z partnerami zewnętrznymi sprzyja budowaniu środowiska wspierającego rozwój młodych dyrygentów oraz tworzeniu warunków umożliwiających zdobywanie doświadczeń zawodowych już w trakcie studiów. 
 
Relacje z otoczeniem społeczno-gospodarczym podlegają systematycznej analizie w ramach wewnętrznego systemu zapewniania jakości kształcenia. Wnioski wynikające ze współpracy z partnerami zewnętrznymi, doświadczeń studentów i absolwentów oraz obserwacji rynku pracy wykorzystywane są w działaniach doskonalących program studiów, w szczególności w zakresie aktualizacji treści kształcenia, organizacji projektów artystycznych oraz przygotowania studentów do profesjonalnej działalności zawodowej.

6) Umiędzynarodowienie procesu kształcenia na kierunku 

Umiędzynarodowienie procesu kształcenia na kierunku Dyrygentura, specjalność dyrygentura symfoniczno-operowa, realizowane jest w sposób systemowy i spójny z koncepcją kształcenia oraz charakterem studiów artystycznych o profilu ogólnoakademickim. Działania w tym obszarze stanowią integralną część polityki rozwoju Akademii Muzycznej im. Karola Szymanowskiego w Katowicach i pozostają w ścisłym związku z funkcjonowaniem kierunku w międzynarodowym środowisku artystycznym i akademickim.

Podstawowym instrumentem umiędzynarodowienia kształcenia jest udział Uczelni w programie Erasmus+, umożliwiającym mobilność studentów oraz nauczycieli akademickich. Akademia posiada rozbudowaną sieć umów bilateralnych z zagranicznymi uczelniami artystycznymi i akademickimi, co stwarza studentom kierunku możliwość realizacji części studiów w zagranicznych ośrodkach kształcenia artystycznego, uczestnictwa w międzynarodowych projektach edukacyjnych i artystycznych oraz rozwijania kompetencji niezbędnych do funkcjonowania w międzynarodowym środowisku muzycznym. W ostatnich latach obserwowany jest rozwój mobilności studenckiej i dydaktycznej obejmującej zarówno wyjazdy studentów i pedagogów Akademii, jak i przyjazdy studentów oraz wykładowców zagranicznych. 

Warunki sprzyjające umiędzynarodowieniu procesu kształcenia tworzone są również poprzez odpowiednie przygotowanie studentów w zakresie znajomości języków obcych. Program studiów obejmuje obowiązkowe zajęcia z języka obcego zapewniające osiągnięcie kompetencji językowych na poziomie co najmniej B2 Europejskiego Systemu Opisu Kształcenia Językowego, umożliwiających komunikację w międzynarodowym środowisku akademickim i artystycznym. Kompetencje te pozwalają studentom aktywnie uczestniczyć w warsztatach, projektach artystycznych, kursach mistrzowskich oraz mobilnościach zagranicznych. 
 
Kadra dydaktyczna kierunku posiada doświadczenie zdobywane w międzynarodowym środowisku artystycznym i akademickim poprzez udział w zagranicznych projektach artystycznych, festiwalach, konkursach, konferencjach naukowych i artystycznych, pracach jury konkursów międzynarodowych oraz mobilnościach dydaktycznych i artystycznych. Pedagodzy kierunku prowadzą działalność koncertową i artystyczną w kraju i za granicą, współpracując z zespołami muzycznymi, instytucjami kultury oraz artystami reprezentującymi różne tradycje wykonawcze i środowiska muzyczne. Doświadczenia te wykorzystywane są w procesie kształcenia, wpływając na zakres treści programowych, metody pracy ze studentami oraz prezentowaną podczas zajęć perspektywę międzynarodową.

Istotnym elementem umiędzynarodowienia procesu kształcenia są kursy mistrzowskie, warsztaty i konsultacje prowadzone przez wybitnych dyrygentów, instrumentalistów, pedagogów i przedstawicieli środowiska muzycznego z Polski i zagranicy. Działania te umożliwiają studentom bezpośredni kontakt z różnorodnymi tradycjami wykonawczymi, metodami pracy z zespołami muzycznymi oraz współczesnymi tendencjami obecnymi w europejskim życiu muzycznym. Warsztaty i projekty artystyczne pozwalają studentom rozwijać kompetencje interpretacyjne, organizacyjne i przywódcze poprzez praktyczny kontakt z uznanymi artystami reprezentującymi różne ośrodki i doświadczenia artystyczne.

Umiędzynarodowienie procesu kształcenia realizowane jest również poprzez udział studentów i pedagogów w międzynarodowych konkursach dyrygenckich, projektach artystycznych, konferencjach oraz wydarzeniach organizowanych we współpracy z partnerami zagranicznymi. Studenci kierunku uczestniczą w przedsięwzięciach umożliwiających konfrontację osiąganych efektów uczenia się z wymaganiami międzynarodowego środowiska muzycznego oraz rozwijanie kompetencji niezbędnych do funkcjonowania na współczesnym rynku artystycznym. 

Ważnym obszarem umiędzynarodowienia są także projekty realizowane we współpracy z zagranicznymi partnerami edukacyjnymi i artystycznymi. Udział w takich przedsięwzięciach sprzyja wymianie doświadczeń wykonawczych i organizacyjnych, poznawaniu różnych modeli pracy artystycznej oraz budowaniu trwałych relacji zawodowych i naukowych. Współpraca międzynarodowa umożliwia studentom zdobywanie doświadczeń związanych z funkcjonowaniem zespołów muzycznych i instytucji kultury w różnych krajach europejskich.

Istotnym elementem umiędzynarodowienia procesu kształcenia jest również członkostwo Akademii Muzycznej im. Karola Szymanowskiego w Katowicach w Association Européenne des Conservatoires (AEC), które umożliwia udział w międzynarodowej wymianie doświadczeń, dobrych praktyk oraz wspólnych inicjatywach edukacyjnych i artystycznych realizowanych przez europejskie uczelnie muzyczne.

Stopień umiędzynarodowienia procesu kształcenia podlega systematycznej ocenie prowadzonej w ramach wewnętrznego systemu zapewniania jakości kształcenia. Obejmuje ona w szczególności analizę mobilności studentów i nauczycieli akademickich, ocenę udziału studentów w projektach i przedsięwzięciach międzynarodowych, opinie studentów uczestniczących w mobilnościach zagranicznych oraz refleksję kadry dydaktycznej dotyczącą wpływu umiędzynarodowienia na realizację programu studiów i rozwój kierunku. 

Wyniki prowadzonych analiz wykorzystywane są w działaniach doskonalących dotyczących rozwijania oferty mobilności, poszerzania współpracy międzynarodowej, doskonalenia wsparcia organizacyjnego i językowego dla studentów oraz inicjowania nowych form współpracy artystycznej i dydaktycznej. Działania te służą stopniowemu podnoszeniu poziomu umiędzynarodowienia kształcenia, adekwatnie do specyfiki kierunku oraz potrzeb studentów i środowiska muzycznego.

7) Zasady doskonalenia jakości kształcenia  

Doskonalenie jakości kształcenia na kierunku Dyrygentura realizowane jest w sposób systemowy, planowy i ciągły, w oparciu o obowiązujące przepisy prawa, wewnętrzne regulacje Uczelni oraz przyjętą politykę jakości kształcenia. Obejmuje ono projektowanie, zatwierdzanie, monitorowanie, okresowy przegląd oraz doskonalenie programu studiów i pozostaje spójne z koncepcją kształcenia oraz profilem ogólnoakademickim kierunku.

Na poziomie instytucjonalnym funkcjonuje wewnętrzny system zapewniania jakości kształcenia, w ramach którego określono kompetencje, procedury oraz narzędzia służące ocenie i doskonaleniu programów studiów. W systemie tym istotną rolę odgrywa Uczelniany Zespół ds. Jakości Kształcenia, odpowiedzialny za koordynowanie i inicjowanie działań służących doskonaleniu jakości kształcenia, a także Pełnomocnicy Rektora właściwi w zakresie koordynowania procesu jakości kształcenia oraz funkcjonowania Międzywydziałowego Studium Pedagogicznego.  

Projektowanie, zatwierdzanie oraz wprowadzanie zmian w programie studiów odbywa się zgodnie z formalnie przyjętymi zasadami i z udziałem właściwych organów Uczelni oraz interesariuszy wewnętrznych, w szczególności nauczycieli akademickich zaangażowanych w realizację programu studiów oraz studentów kierunku. Proces ten uwzględnia zgodność efektów uczenia się z charakterystykami Polskiej Ramy Kwalifikacji, spójność programu studiów, adekwatność treści kształcenia do koncepcji kierunku oraz zapewnienie warunków umożliwiających osiąganie zakładanych efektów uczenia się.

Monitorowanie i okresowa ocena programu studiów prowadzone są systematycznie, w oparciu o analizę wiarygodnych danych i informacji, z aktywnym udziałem interesariuszy wewnętrznych. Obejmują one w szczególności: 
– wyniki ankietowych badań jakości kształcenia, w których studenci stanowią kluczową grupę interesariuszy wewnętrznych, 
– opinie nauczycieli akademickich dotyczące realizacji programu studiów, treści kształcenia oraz metod dydaktycznych, 
– wnioski wynikające z monitorowania losów absolwentów, o którym mowa w art. 352 ust. 1 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, 
– analizy dotyczące realizacji programu studiów i warunków jego prowadzenia, zgodnie z § 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w sprawie studiów. 

W procesie doskonalenia jakości kształcenia uwzględniana jest również perspektywa interesariuszy zewnętrznych, w szczególności przedstawicieli filharmonii, teatrów operowych i muzycznych, orkiestr zawodowych, instytucji kultury, szkół muzycznych oraz innych podmiotów współpracujących z kierunkiem w zakresie działalności koncertowej, artystycznej i edukacyjnej. Opinie i doświadczenia partnerów zewnętrznych stanowią istotne źródło informacji o funkcjonowaniu programu studiów w kontekście współczesnego rynku muzycznego i potrzeb środowiska artystycznego, przy jednoczesnym poszanowaniu akademickiego charakteru i autonomii procesu kształcenia. 
 
Istotnym elementem oceny jakości kształcenia są również osiągnięcia studentów i absolwentów w konkursach dyrygenckich, udział w projektach koncertowych, operowych i oratoryjno-kantatowych, współpraca z zespołami kameralnymi, symfonicznymi i wokalno-instrumentalnymi oraz aktywność absolwentów w środowisku artystycznym. Analizie podlegają także efekty współpracy z instytucjami kultury oraz rezultaty działań związanych z umiędzynarodowieniem procesu kształcenia. 
Wnioski formułowane na podstawie prowadzonych analiz stanowią podstawę planowania i wdrażania działań doskonalących. Obejmują one w szczególności modyfikację treści kształcenia, doprecyzowanie efektów uczenia się, doskonalenie metod dydaktycznych i sposobów weryfikacji efektów uczenia się, rozwijanie współpracy z otoczeniem społeczno-gospodarczym oraz zmiany organizacyjne sprzyjające podnoszeniu jakości procesu kształcenia. Skuteczność podejmowanych działań podlega monitorowaniu w kolejnych cyklach oceny jakości.

Przyjęte zasady doskonalenia jakości kształcenia zapewniają zgodność programu studiów z obowiązującymi standardami jakości kształcenia oraz umożliwiają systematyczne wykorzystanie wyników ewaluacji wewnętrznych i zewnętrznych. System ten wspiera ciągłe podnoszenie jakości kształcenia zgodnie z misją i strategią rozwoju Akademii Muzycznej im. Karola Szymanowskiego w Katowicach.