Opisowa charakterystyka programu studiów 

1) Ogólna koncepcja i cele kształcenia  

 Koncepcja kształcenia na kierunku Kompozycja i teoria muzyki – studia pierwszego stopnia o profilu ogólnoakademickim – jest zgodna z misją oraz Strategią rozwoju Akademii Muzycznej im. Karola Szymanowskiego w Katowicach i wpisuje się w cele Uczelni związane z rozwojem działalności artystycznej, dydaktycznej i naukowej, umiędzynarodowieniem procesu kształcenia, wspieraniem indywidualnego rozwoju studentów oraz wzmacnianiem społecznej roli sztuki i kultury. Realizacja tych założeń odbywa się poprzez prowadzenie kształcenia opartego na ścisłym związku działalności dydaktycznej z aktywnością artystyczną i naukową kadry oraz studentów, rozwijanie indywidualności twórczej i badawczej oraz wspieranie aktywnego uczestnictwa studentów w życiu artystycznym, naukowym i kulturalnym Uczelni oraz jej otoczenia społecznego. 

Kształcenie realizowane jest w dyscyplinie sztuki muzyczne, z uwzględnieniem ścisłego związku procesu dydaktycznego z działalnością twórczą, artystyczną i badawczą prowadzoną przez kadrę dydaktyczną oraz studentów. Program studiów został opracowany zgodnie z wymaganiami dotyczącymi efektów uczenia się dla kwalifikacji na poziomie 6 Polskiej Ramy Kwalifikacji, określonymi w ustawie o Zintegrowanym Systemie Kwalifikacji oraz w rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w sprawie charakterystyk drugiego stopnia efektów uczenia się dla kwalifikacji na poziomach 6–8 PRK. 

Kierunek Kompozycja i teoria muzyki przygotowuje studentów do działalności twórczej, artystycznej, naukowej i popularyzatorskiej związanej z muzyką. Kształcenie realizowane jest w dwóch specjalnościach: kompozycja oraz teoria muzyki, odpowiadających różnorodnym obszarom współczesnej działalności artystycznej, edukacyjnej i kulturalnej. Program studiów umożliwia rozwój indywidualnych predyspozycji twórczych i analitycznych studentów, zdobywanie wiedzy o muzyce oraz kształtowanie kompetencji niezbędnych do świadomego i odpowiedzialnego funkcjonowania w życiu artystycznym i społecznym. 

Podstawowym celem studiów jest przygotowanie absolwentów do samodzielnej działalności twórczej, analitycznej i organizacyjnej, opartej na wysokich kompetencjach merytorycznych, rozwiniętej wrażliwości artystycznej oraz umiejętności krytycznej refleksji nad zjawiskami kultury muzycznej. Program studiów zakłada równoczesny rozwój umiejętności praktycznych, wiedzy teoretycznej i kompetencji społecznych właściwych dla studiów o profilu ogólnoakademickim. Szczególny nacisk położony jest na rozwijanie kreatywności, samodzielności intelektualnej, umiejętności pracy zespołowej oraz gotowości do uczenia się przez całe życie. 

Kształcenie na kierunku obejmuje zarówno indywidualną pracę twórczą i badawczą, jak również działania realizowane zespołowo w ramach projektów artystycznych, naukowych, organizacyjnych i popularyzatorskich. Program uwzględnia wykorzystanie współczesnych technologii stosowanych w działalności artystycznej i badawczej oraz przygotowanie studentów do funkcjonowania w warunkach współczesnego rynku kultury, w tym do podejmowania samodzielnych inicjatyw twórczych, edukacyjnych i organizacyjnych. 

Koncepcja kształcenia uwzględnia współczesne tendencje rozwojowe sztuki muzycznej i refleksji nad muzyką, przy jednoczesnym poszanowaniu tradycji akademickich. Program umożliwia studentom udział w projektach artystycznych, naukowych, koncertach, konferencjach, warsztatach oraz przedsięwzięciach realizowanych także we współpracy z podmiotami zewnętrznymi, co pozwala na zdobywanie doświadczeń zawodowych jeszcze w trakcie studiów. Ważnym elementem procesu kształcenia jest również rozwijanie kompetencji komunikacyjnych, przedsiębiorczości oraz umiejętności funkcjonowania w interdyscyplinarnym środowisku kultury. 

Cele kształcenia znajdują odzwierciedlenie w kierunkowych efektach uczenia się obejmujących wiedzę, umiejętności i kompetencje społeczne właściwe dla poziomu 6 PRK oraz profilu ogólnoakademickiego. Efekty te zostały sformułowane w sposób umożliwiający ich weryfikację oraz zapewniający spójność pomiędzy koncepcją kształcenia, treściami programowymi, metodami dydaktycznymi i sposobami oceniania osiągnięć studentów. 

Program studiów zapewnia absolwentom przygotowanie do podjęcia studiów drugiego stopnia, a także do funkcjonowania na współczesnym rynku pracy w obszarze działalności artystycznej, edukacyjnej, naukowej i kulturalnej. Uwzględnia specyfikę zawodów związanych z twórczością muzyczną oraz refleksją nad muzyką, wymagających wysokiego poziomu samodzielności, kreatywności, odpowiedzialności oraz gotowości do ciągłego rozwoju zawodowego. 

Specjalność: Kompozycja

Specjalność kompozycja koncentruje się na kształceniu twórców przygotowanych do samodzielnej działalności kompozytorskiej w różnorodnych obszarach współczesnej kultury muzycznej. Proces kształcenia obejmuje rozwijanie indywidualnego języka twórczego, doskonalenie warsztatu kompozytorskiego oraz zdobywanie wiedzy z zakresu technik kompozytorskich, instrumentacji, harmonii, kontrapunktu, form muzycznych i współczesnych technologii muzycznych. Istotnym elementem programu jest poznawanie możliwości instrumentów i głosów ludzkich, zarówno w zakresie technik tradycyjnych, jak i rozszerzonych, a także rozwijanie wyobraźni dźwiękowej i umiejętności świadomego kształtowania materiału muzycznego. Program zakłada ścisłe powiązanie praktyki twórczej z wiedzą o historii muzyki, współczesnych zjawiskach artystycznych oraz funkcjonowaniu muzyki w różnych kontekstach społecznych i kulturowych. 

Specjalność: Teoria muzyki 

Specjalność teoria muzyki przygotowuje studentów do działalności związanej z analizą, interpretacją, popularyzacją oraz organizacją życia muzycznego. Proces kształcenia obejmuje pogłębianie wiedzy z zakresu historii muzyki, teorii dzieła muzycznego, analizy muzycznej, harmonii, instrumentoznawstwa i praktyki wykonawczej. Szczególne znaczenie ma rozwijanie kompetencji analitycznych, krytycznych i komunikacyjnych, umożliwiających profesjonalne opisywanie i interpretowanie zjawisk muzycznych. Program przygotowuje również do działalności popularyzatorskiej, publicystycznej i organizacyjnej poprzez kształcenie umiejętności pisania tekstów o muzyce, prowadzenia prelekcji, przygotowywania projektów kulturalnych oraz aktywnego uczestnictwa w życiu instytucji kultury i mediów. 

2) Sylwetka absolwenta 

Absolwent kierunku Kompozycja i teoria muzyki 

Absolwent studiów pierwszego stopnia na kierunku Kompozycja i teoria muzyki posiada wiedzę, umiejętności i kompetencje społeczne umożliwiające podjęcie działalności artystycznej, edukacyjnej, naukowej i kulturalnej oraz dalszy rozwój w ramach studiów drugiego stopnia. Jest przygotowany do samodzielnej realizacji projektów twórczych, badawczych i popularyzatorskich, świadomego kształtowania własnej drogi zawodowej oraz aktywnego uczestnictwa w życiu muzycznym i kulturalnym. 

Absolwent dysponuje wiedzą i umiejętnościami pozwalającymi na świadome funkcjonowanie w obszarze współczesnej kultury muzycznej. Posiada przygotowanie umożliwiające analizowanie, interpretowanie i prezentowanie zjawisk muzycznych, a także uczestnictwo w projektach artystycznych, naukowych i edukacyjnych. Potrafi wykorzystywać wiedzę z zakresu historii muzyki, teorii muzyki, analizy dzieła muzycznego do realizacji zadań zawodowych i twórczych.

Absolwent posiada wiedzę dotyczącą zasad funkcjonowania współczesnego rynku kultury, podstaw prawa autorskiego, organizacji działalności artystycznej i kulturalnej oraz wykorzystania technologii stosowanych w działalności muzycznej. Jest przygotowany do podejmowania samodzielnych inicjatyw artystycznych, organizacyjnych i edukacyjnych oraz do współpracy z instytucjami kultury, mediami i środowiskiem artystycznym. W toku studiów absolwent rozwija umiejętność samodzielnego planowania własnego rozwoju zawodowego, krytycznej oceny własnych działań oraz świadomego doskonalenia kompetencji artystycznych i intelektualnych. Potrafi pracować indywidualnie i zespołowo, efektywnie komunikować się w środowisku zawodowym oraz realizować zadania wymagające kreatywności, odpowiedzialności i samodzielności. 

Absolwent jest przygotowany do działalności wymagającej wysokiej kultury zawodowej, otwartości na nowe zjawiska artystyczne oraz gotowości do ciągłego rozwoju. Rozumie znaczenie dziedzictwa muzycznego i kulturowego, dostrzega rolę muzyki w życiu społecznym i wykazuje gotowość do aktywnego uczestnictwa w procesach tworzenia, badania i upowszechniania kultury. 

Absolwent uzyskuje kwalifikację pełną na poziomie 6 Polskiej Ramy Kwalifikacji oraz tytuł zawodowy licencjata. Jest przygotowany do kontynuowania kształcenia na studiach drugiego stopnia oraz do podejmowania aktywności zawodowej w obszarze działalności artystycznej, edukacyjnej, naukowej i kulturalnej.

Absolwent specjalności Kompozycja

Absolwent specjalności Kompozycja jest przygotowany do samodzielnej działalności twórczej w obszarze muzyki współczesnej oraz innych form działalności kompozytorskiej. Dysponuje rozwiniętym warsztatem kompozytorskim, pozwalającym na tworzenie utworów przeznaczonych na różnorodne składy wykonawcze – od kompozycji solowych i kameralnych po dzieła symfoniczne i sceniczne. 
Posiada wiedzę dotyczącą zasad kształtowania materiału muzycznego, harmonii, kontrapunktu, instrumentacji oraz form muzycznych. Potrafi świadomie wykorzystywać różnorodne techniki kompozytorskie, czerpiąc zarówno z tradycji muzycznej, jak i współczesnych tendencji artystycznych. Zna możliwości tradycyjnego i rozszerzonego instrumentarium oraz potrafi twórczo wykorzystywać je w procesie komponowania. 

Absolwent posiada rozwiniętą wyobraźnię dźwiękową, słuch harmoniczny i melodyczny oraz umiejętność konstruowania spójnych i przekonujących form muzycznych. Jest przygotowany do tworzenia muzyki instrumentalnej, wokalnej, elektronicznej, teatralnej i filmowej, a także do współpracy z wykonawcami, zespołami artystycznymi i instytucjami kultury. Może podejmować działalność artystyczną jako kompozytor, realizować projekty twórcze, współpracować z instytucjami kultury oraz prowadzić działalność publicystyczną i popularyzatorską.  

Absolwent specjalności Teoria muzyki 

Absolwent specjalności Teoria muzyki posiada wszechstronne przygotowanie do działalności związanej z badaniem, analizą, interpretacją i popularyzacją muzyki. Dysponuje wiedzą z zakresu historii muzyki, teorii muzyki, analizy dzieła muzycznego, instrumentoznawstwa stosowanych w teorii muzyki. 
Potrafi analizować i interpretować dzieła muzyczne z uwzględnieniem ich kontekstu historycznego, stylistycznego i kulturowego. Posiada umiejętność odczytywania partytur, przygotowywania opracowań, recenzji, esejów i innych tekstów związanych z kulturą muzyczną. Jest przygotowany do prowadzenia działalności publicystycznej, prelegenckiej i popularyzatorskiej oraz do współpracy z mediami i instytucjami kultury.  

Absolwent jest przygotowany do podejmowania działalności naukowo-badawczej oraz do prowadzenia zajęć dydaktycznych zgodnie z uzyskanymi kwalifikacjami.  

3) Sposoby weryfikacji i oceny efektów uczenia się osiąganych w trakcie całego cyklu kształcenia 

System weryfikacji i oceny efektów uczenia się na studiach stacjonarnych pierwszego stopnia o profilu ogólnoakademickim na kierunku Kompozycja i teoria muzyki został zaprojektowany tak, aby umożliwić ciągłe monitorowanie postępów studentów, rzetelną ocenę stopnia osiągnięcia zakładanych efektów oraz zapewnić systematyczną informację zwrotną wspierającą proces uczenia się i rozwój artystyczny oraz intelektualny. Przyjęte rozwiązania są zgodne z koncepcją i celami kształcenia oraz uwzględniają specyfikę kształcenia artystycznego w dziedzinie sztuk muzycznych, w szczególności w zakresie rozwoju kompetencji twórczych, analitycznych, badawczych i popularyzatorskich. Weryfikacja efektów odbywa się na poziomie pojedynczych zajęć, semestrów oraz całego cyklu studiów, z wykorzystaniem różnorodnych metod i form oceniania dostosowanych do charakteru efektów w zakresie wiedzy, umiejętności i kompetencji społecznych, zgodnie z poziomem 6 Polskiej Ramy Kwalifikacji. Obejmuje zarówno ocenę osiągnięć cząstkowych, jak i całościowego rozwoju studenta. 

Podstawowe formy weryfikacji to: zaliczenie bez oceny (Z), zaliczenie z oceną (O) oraz egzamin (E). System oceniania opiera się na jednolitej, przejrzystej skali punktowej i opisowej, która odzwierciedla stopień realizacji efektów w trzech obszarach: wiedzy, umiejętności oraz kompetencji społecznych, uwzględniając indywidualny rozwój artystyczny i intelektualny studenta: 

A (celujący): 25–24 pkt 

B (bardzo dobry): 23–21 pkt 

C+ (dobry plus): 20–19 pkt 

C (dobry): 18–16 pkt 

D (zadowalający): 15–13 pkt 

E (dostateczny): 12–10 pkt 

F (niedostateczny): 9–0 pkt

 Oceny mają charakter zorientowany na studenta i sprzyjają jego aktywnemu udziałowi w procesie nauczania. Informacja zwrotna, przekazywana podczas i po zajęciach, umożliwia świadome rozpoznawanie postępów oraz obszarów wymagających doskonalenia, co zwiększa motywację do samodzielnej pracy. Szczegółowe zasady zaliczania przedmiotów, warunki dopuszczenia do egzaminów, tryb ich przeprowadzania oraz prawa i obowiązki studenta są określone w Regulaminie studiów Akademii Muzycznej im. Karola Szymanowskiego w Katowicach. Zapisy te mają nadrzędny charakter i zapewniają spójność oraz transparentność oceniania w całym cyklu kształcenia. 

W procesie oceniania uwzględniane są również takie elementy jak przygotowanie do zajęć, bieżąca aktywność, postępy w rozwoju kompetencji twórczych i analitycznych, zaangażowanie w realizację projektów artystycznych, badawczych i organizacyjnych oraz poziom prezentowanych prac i osiągnięć. Weryfikacja efektów uczenia się odbywa się m.in. poprzez ocenę kompozycji i projektów twórczych, analiz muzycznych, prezentacji ustnych, referatów, prac pisemnych, kolokwiów, egzaminów ustnych i pisemnych, realizację projektów badawczych i artystycznych, publiczne prezentacje wyników pracy, działalność prelegencką oraz ocenę pracy indywidualnej i zespołowej. 

W przypadku specjalności Kompozycja istotnym elementem oceny jest poziom artystyczny tworzonych utworów, umiejętność świadomego stosowania środków kompozytorskich, znajomość technik kompozytorskich, instrumentacji i form muzycznych, a także zdolność samodzielnego kształtowania własnego języka twórczego. Weryfikacja efektów odbywa się między innymi poprzez prezentacje kompozycji, koncerty klas kompozycji, projekty twórcze, realizacje multimedialne oraz publiczne wykonania utworów.

W przypadku specjalności Teoria muzyki szczególne znaczenie mają umiejętności analityczne, interpretacyjne i komunikacyjne. Efekty uczenia się weryfikowane są poprzez analizy dzieł muzycznych, prace badawcze, eseje, recenzje, referaty, prezentacje publiczne, projekty z zakresu animacji kultury oraz działalność popularyzatorską i organizacyjną. 

Konkretne metody weryfikacji i kryteria oceniania określone są w kartach przedmiotów, co zapewnia jasne powiązanie zakładanych efektów z formami ich sprawdzania oraz gwarantuje przejrzystość i porównywalność ocen. Formy weryfikacji dobierane są tak, aby umożliwiały ocenę wszystkich kategorii efektów uczenia się, ze szczególnym uwzględnieniem umiejętności praktycznych, kompetencji twórczych oraz kompetencji społecznych istotnych dla przyszłej działalności zawodowej absolwentów.

Potwierdzenie osiągnięcia efektów uczenia się następuje także na poziomie całego programu studiów poprzez zaliczenie wszystkich wymaganych przedmiotów i spełnienie warunków ukończenia studiów określonych w Regulaminie studiów oraz właściwych aktach wewnętrznych Uczelni. Ocenę stopnia realizacji efektów stanowią prace etapowe i egzaminacyjne, projekty artystyczne i badawcze, publiczne prezentacje oraz udokumentowane osiągnięcia studentów. 

Praca dyplomowa na studiach pierwszego stopnia ma charakter zgodny z ukończoną specjalnością. W przypadku specjalności Kompozycja obejmuje prezentację autorskiego projektu kompozytorskiego, natomiast w przypadku specjalności Teoria muzyki może obejmować pracę pisemną, projekt badawczy lub inną formę przewidzianą w programie studiów. Praca dyplomowa oceniana jest według opisanej wyżej skali punktowej oraz opatrzona opinią promotora i recenzją recenzenta.

Przyjęty system weryfikacji gwarantuje gruntowną i rzetelną ocenę wszystkich zakładanych efektów uczenia się, jest zgodny z profilem ogólnoakademickim kierunku oraz spełnia standardy jakości kształcenia Polskiej Komisji Akredytacyjnej. 

4) Zasady i forma odbywania praktyk: 

Organizacja praktyk 

1. Zgodnie z zapisami punktu 3. i 4. Załącznika nr 1 do Rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 25 lipca 2019 roku w sprawie standardu kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu nauczyciela praktyki zawodowe są zintegrowane z realizacją zajęć z zakresu dydaktyki przedmiotu nauczania lub rodzaju zajęć i odbywają się w typach szkół zgodnych z realizowaną specjalnością oraz zakresem uzyskiwanych kwalifikacji nauczycielskich. Dla kierunku Kompozycja i teoria muzyki praktyki powinny być realizowane w szkołach muzycznych I i II stopnia, zgodnie z charakterem przygotowania pedagogicznego oraz zakresem nauczanych przedmiotów. 
2. Studenci mają obowiązek przedstawienia informacji z Krajowego Rejestru Karnego (KRK) w zakresie przestępstw określonych w rozdziale XIX i XXV Kodeksu karnego, w art. 189a i art. 207 Kodeksu karnego oraz w ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. z 2023 r. poz. 172 oraz z 2022 r. poz. 2600) lub za odpowiadające tym przestępstwom czyny zabronione określone w przepisach prawa obcego przed dopuszczeniem ich do realizacji praktyk zawodowych w ramach realizacji obowiązującego ich programu studiów. 
3. Studenci powracający po rocznym urlopie również mają obowiązek ponownego przedstawienia informacji, o której mowa w ust. 2. 
4. Studenci (obywatel RP i cudzoziemiec) zobowiązani są również do przedłożenia: 

• oświadczenia (druk w dziekanacie) o państwie lub państwach, w których student zamieszkiwał w ciągu ostatnich 20 lat (innych niż Rzeczpospolita Polska i państwo obywatelstwa) wraz z informacją (zaświadczeniem) z rejestrów karnych tych państw uzyskiwaną do celów działalności zawodowej związanej z kontaktami z dziećmi. Jeżeli prawo państwa nie przewiduje wydawania informacji do celów działalności zawodowej lub wolontariackiej związanej z kontaktami z dziećmi, należy przedłożyć informację z rejestru karnego tego państwa. 
• informacji (zaświadczenia) z rejestru karnego państwa obywatelstwa uzyskiwaną do celów działalności zawodowej lub wolontariackiej związanej z kontaktami z dziećmi wraz z tłumaczeniem przysięgłym – cudzoziemiec; dotyczy to również studentów, którzy zamieszkiwali w państwach innych niż Rzeczpospolita Polska lub państwo obywatelstwa. Jeżeli prawo państwa nie przewiduje wydawania informacji do celów działalności zawodowej lub wolontariackiej związanej z kontaktami z dziećmi, należy przedłożyć informację z rejestru karnego tego państwa. 
• oświadczenia (druk w dziekanacie) – w przypadku gdy prawo państwa obywatelstwa lub prawo państwa/państw zamieszkiwania w ciągu ostatnich 20 lat, innych niż Rzeczpospolita Polska i państwo obywatelstwa, nie przewiduje sporządzenia informacji, o której mowa wyżej, lub w danym państwie nie prowadzi się rejestru karnego.

Procedury realizacji praktyk 

1. Realizacja praktyk odbywa się w oparciu o skierowanie i/lub porozumienie zawarte pomiędzy Akademią a szkołą. 
2. Skierowanie i porozumienie określają szczegółowe warunki odbywania praktyk. 
3. Bezpośrednią opiekę nad studentem sprawuje nauczyciel-opiekun praktyk w szkole. Do jego obowiązków należy wyznaczenie studentowi szczegółowego zakresu zadań i czynności praktycznych oraz sporządzenie harmonogramu ich realizacji w sposób zgodny z planem pracy szkoły, regulaminem MSP oraz programem praktyk. Opiekun szkolny zobowiązany jest do udzielenia studentowi wsparcia merytorycznego i organizacyjnego podczas realizacji zadań, a prawidłowo zrealizowane praktyki potwierdza swoim podpisem na Karcie praktyk studenta. 

Zaliczenie praktyk 

1. Zaliczenie praktyk student otrzymuje podczas trwania sesji zaliczeniowej. 
2. Student otrzyma zaliczenie praktyk, jeżeli: 

• przestrzega ściśle wytycznych nauczyciela-opiekuna oraz czynnie i z zaangażowaniem uczestniczy w zaplanowanych formach działań praktycznych; 
• przestrzega regulaminów szkolnych i obowiązujących zasad funkcjonowania szkoły; 
• prowadzi rzetelnie kartę praktyk stanowiącą dokument potwierdzający realizację praktyk; 
• w wyznaczonym terminie przedstawi Pełnomocnikowi Rektora ds. MSP prawidłowo wypełnioną kartę praktyk. 

3. Zaliczenie praktyk w ramach zatrudnienia 

• Student realizujący praktyki zawodowe w ramach modułu Międzywydziałowego Studium Pedagogicznego (MSP) może złożyć pisemny wniosek o zaliczenie na poczet praktyk czynności wykonywanych przez niego w ramach zatrudnienia. 
• Wniosek, o którym mowa w ust. 1 student zobowiązany jest złożyć do dnia: 
  – 30 października (semestr zimowy), 
  – 30 marca (semestr letni) danego roku akademickiego. 
• We wniosku student wskazuje podmiot zatrudniający, czynności wykonywane w ramach zatrudnienia, w tym nauczane przedmioty. 
• Wniosek podlega ocenie Pełnomocnika Rektora ds. MSP. 
• Przed rozpoczęciem sesji zaliczeniowej danego semestru student ubiegający się o zaliczenie praktyk zawodowych przedstawia zaświadczenie od podmiotu, w którym realizowane były czynności w ramach zatrudnienia. 
• Zaświadczenie zawiera dane studenta, miejsce, okres i wymiar zatrudnienia oraz nauczane przedmioty. 
  Zaliczenia praktyk zawodowych w ramach MSP dokonuje Pełnomocnik Rektora ds. MSP pod warunkiem, że wykonywane czynności umożliwiły osiągnięcie efektów uczenia się określonych w programie studiów dla praktyk zawodowych.  

5) Współpraca z otoczeniem społeczno-gospodarczym 

Współpraca z otoczeniem społeczno-gospodarczym stanowi integralny element planowania, realizacji i doskonalenia programu studiów na kierunku Kompozycja i Teoria Muzyki. Jest ona związana ze specyfiką kształcenia artystycznego i naukowego w dyscyplinie sztuki muzyczne oraz odpowiada współczesnym uwarunkowaniom funkcjonowania środowiska muzycznego, akademickiego, wydawniczego i kulturalnego. Kierunek funkcjonuje w szerokim kontekście instytucji kultury, środowisk twórczych, ośrodków naukowych, organizatorów wydarzeń artystycznych, wydawnictw muzycznych, mediów oraz organizacji działających na rzecz rozwoju i upowszechniania kultury muzycznej. 

Współpraca z otoczeniem społeczno-gospodarczym realizowana jest przede wszystkim poprzez działalność artystyczną, naukową, wydawniczą i organizacyjną studentów oraz kadry dydaktycznej. Istotną rolę odgrywają relacje z instytucjami kultury, organizacjami artystycznymi i podmiotami działającymi w obszarze życia muzycznego, które umożliwiają studentom bezpośredni kontakt z profesjonalnym środowiskiem twórczym i naukowym oraz zdobywanie doświadczeń związanych z funkcjonowaniem współczesnego rynku pracy w obszarze kompozycji, teorii muzyki, muzykologii i animacji kultury. 

Kierunek współpracuje m.in. z Uniwersytetem Śląskim, Polskim Radiem Program 2, Polskim Wydawnictwem Muzycznym, Instytucją Kultury Katowice Miasto Ogrodów im. Krystyny Bochenek, Związkiem Kompozytorów Polskich, w tym jego sekcją muzykologów, a także z organizatorami wydarzeń artystycznych i naukowych o zasięgu krajowym i międzynarodowym. Ważnym elementem współpracy jest również udział przedstawicieli kierunku w radach programowych, komitetach redakcyjnych oraz zespołach eksperckich działających na rzecz rozwoju kultury muzycznej i edukacji artystycznej. 

Współpraca ta obejmuje realizację projektów kompozytorskich, badawczych i wydawniczych, organizację konferencji naukowych, seminariów, wykładów, warsztatów, koncertów oraz wydarzeń popularyzujących kulturę muzyczną. Studenci uczestniczą w przedsięwzięciach umożliwiających konfrontację zdobywanych kompetencji z wymaganiami profesjonalnego środowiska artystycznego i naukowego oraz rozwijanie doświadczeń związanych z działalnością twórczą, badawczą i organizacyjną. 

Istotnym elementem współpracy z otoczeniem społeczno-gospodarczym jest udział kadry dydaktycznej kierunku w pracach rad programowych i gremiów eksperckich związanych z życiem muzycznym. Przykładem takich działań jest udział przedstawicieli kierunku w Radzie Programowej Międzynarodowego Festiwalu Muzycznego Katowice Kultura Natura, Radzie Programowej Polskiego Wydawnictwa Muzycznego oraz Radzie Programowej Katowice Miasto Ogrodów. Działalność ta sprzyja wymianie doświadczeń pomiędzy środowiskiem akademickim a instytucjami kultury oraz pozwala na bieżące monitorowanie zmian zachodzących w obszarze współczesnej kultury muzycznej. 

Ważnym obszarem współpracy są również przedsięwzięcia realizowane wspólnie ze środowiskami kompozytorskimi, muzykologicznymi i wydawniczymi. Szczególne znaczenie ma współpraca ze Związkiem Kompozytorów Polskich oraz udział przedstawicieli kierunku w działalności redakcyjnej i naukowej, między innymi poprzez członkostwo w Komitecie Redakcyjnym czasopisma „Res Facta Nova”. Działania te umożliwiają aktywne uczestnictwo w ogólnopolskim i międzynarodowym dyskursie dotyczącym współczesnej muzyki, teorii muzyki i badań muzykologicznych. 

Istotnym elementem współpracy z otoczeniem społeczno-gospodarczym pozostaje również aktywność artystyczna i naukowa pracowników kierunku realizowana we współpracy z przedstawicielami środowiska muzycznego, instytucjami kultury oraz ośrodkami akademickimi. Przykładem takich działań są konsultacje artystyczne prowadzone z wybitnymi wykonawcami, między innymi Justyną Reczeniedi, Mariuszem Barszczem i Andrzejem Ślązakiem podczas realizacji projektów fonograficznych wydawanych przez Wydawnictwo DUX. Istotne znaczenie mają również przedsięwzięcia realizowane wspólnie z instytucjami edukacyjnymi i kulturalnymi, w tym współpraca z Państwową Szkołą Muzyczną I i II stopnia im. Ludomira Różyckiego w Gliwicach w ramach Śląskiego Festiwalu Kreatywności Muzycznej oraz działalność popularyzatorska prowadzona we współpracy z innymi ośrodkami akademickimi, między innymi Politechniką Krakowską. 

Ważnym obszarem aktywności pozostaje także udział pracowników kierunku w krajowych i międzynarodowych konferencjach naukowych, festiwalach oraz przedsięwzięciach artystycznych. Nauczyciele akademiccy regularnie uczestniczą w konferencjach organizowanych przez Akademię Muzyczną im. Karola Lipińskiego we Wrocławiu, w tym w cyklu konferencji „Analiza dzieła muzycznego”, a także w ogólnopolskich konferencjach poświęconych problematyce muzyki i kultury. Pracownicy kierunku uczestniczą również w prestiżowych wydarzeniach artystycznych, takich jak festiwal „Nowa Muzyka” w Bydgoszczy czy MaerzMusik w Berlinie, a także w międzynarodowych konferencjach poświęconych muzyce współczesnej i przemianom kulturowym Europy Środkowo-Wschodniej. Działania te sprzyjają rozwojowi współpracy naukowej i artystycznej, umożliwiają wymianę doświadczeń z przedstawicielami krajowych i zagranicznych środowisk akademickich oraz pozwalają na bieżące śledzenie najnowszych kierunków rozwoju współczesnej muzyki i refleksji muzykologicznej. 

Istotnym elementem współpracy z otoczeniem społeczno-gospodarczym pozostaje również udział studentów i pracowników kierunku w wydarzeniach artystycznych organizowanych przez renomowane instytucje kultury. Szczególne znaczenie mają wyjazdy studyjne związane z prezentacją najważniejszych zjawisk współczesnego teatru muzycznego i opery, w tym udział w inscenizacjach realizowanych przez Komische Oper Berlin. Działania te umożliwiają studentom bezpośredni kontakt z najwybitniejszymi osiągnięciami współczesnej kultury muzycznej, poszerzają ich kompetencje interpretacyjne i analityczne oraz pozwalają lepiej rozumieć przemiany zachodzące we współczesnej sztuce muzycznej. 

Relacje z otoczeniem społeczno-gospodarczym wykorzystywane są również w procesie doskonalenia programu studiów. Doświadczenia kadry dydaktycznej wynikające z działalności artystycznej, naukowej, organizacyjnej i eksperckiej prowadzonej poza Uczelnią wpływają na aktualizację treści programowych, metod dydaktycznych oraz zakresu kompetencji rozwijanych w toku studiów. Uwzględniane są w szczególności potrzeby współczesnego życia muzycznego, środowiska naukowego, instytucji kultury, wydawnictw muzycznych oraz mediów. 

Kierunek pozostaje również otwarty na współpracę międzynarodową oraz inicjatywy służące integracji środowisk twórczych i naukowych. Udział w międzynarodowych projektach artystycznych, konferencjach, festiwalach i przedsięwzięciach badawczych umożliwia studentom i nauczycielom akademickim rozwijanie kompetencji niezbędnych do funkcjonowania we współczesnym, międzynarodowym środowisku muzycznym. 

Relacje z otoczeniem społeczno-gospodarczym podlegają systematycznej analizie w ramach wewnętrznego systemu zapewniania jakości kształcenia. Wnioski wynikające ze współpracy z partnerami zewnętrznymi, doświadczeń studentów i absolwentów oraz obserwacji współczesnego rynku pracy wykorzystywane są w działaniach doskonalących program studiów, w szczególności w zakresie aktualizacji treści kształcenia, rozwoju działalności artystycznej i naukowej oraz przygotowania studentów do profesjonalnej działalności zawodowej. 

6) Umiędzynarodowienie procesu kształcenia na kierunku 

Umiędzynarodowienie procesu kształcenia na kierunku Kompozycja i teoria muzyki realizowane jest w sposób systemowy i spójny z koncepcją kształcenia oraz charakterem studiów artystycznych o profilu ogólnoakademickim. Działania w tym obszarze stanowią integralną część polityki rozwoju Akademii Muzycznej im. Karola Szymanowskiego w Katowicach i pozostają w ścisłym związku z funkcjonowaniem kierunku w międzynarodowym środowisku artystycznym i akademickim. 

Podstawowym instrumentem umiędzynarodowienia kształcenia jest udział Uczelni w programie Erasmus+, umożliwiającym mobilność studentów oraz nauczycieli akademickich. Akademia posiada rozbudowaną sieć umów bilateralnych z zagranicznymi uczelniami artystycznymi i akademickimi, co stwarza studentom kierunku możliwość realizacji części studiów w zagranicznych ośrodkach, uczestnictwa w międzynarodowych projektach edukacyjnych, artystycznych i naukowych oraz rozwijania kompetencji niezbędnych do funkcjonowania w międzynarodowym środowisku muzycznym i akademickim. W ostatnich latach obserwowany jest rozwój współpracy międzynarodowej obejmującej zarówno mobilność studentów i kadry, jak i realizację wspólnych przedsięwzięć dydaktycznych oraz naukowych. 

Warunki sprzyjające umiędzynarodowieniu procesu kształcenia tworzone są również poprzez odpowiednie przygotowanie studentów w zakresie znajomości języków obcych. Program studiów obejmuje obowiązkowe zajęcia z języka obcego zapewniające osiągnięcie kompetencji językowych na poziomie co najmniej B2 Europejskiego Systemu Opisu Kształcenia Językowego, umożliwiających komunikację w międzynarodowym środowisku akademickim, artystycznym i naukowym. Kompetencje te pozwalają studentom aktywnie uczestniczyć w konferencjach, warsztatach, kursach mistrzowskich, projektach badawczych oraz mobilnościach zagranicznych.

Kadra dydaktyczna kierunku Kompozycja i teoria muzyki posiada doświadczenie zdobywane w międzynarodowym środowisku akademickim i artystycznym poprzez udział w zagranicznych konferencjach naukowych, projektach badawczych, wykładach gościnnych, mobilnościach dydaktycznych oraz przedsięwzięciach artystycznych realizowanych we współpracy z partnerami zagranicznymi. Doświadczenia te wykorzystywane są w procesie kształcenia, wpływając na zakres treści programowych, metody pracy ze studentami oraz prezentowaną podczas zajęć perspektywę międzynarodową. 

Istotnym elementem umiędzynarodowienia procesu kształcenia są wykłady gościnne, warsztaty oraz seminaria prowadzone przez zagranicznych badaczy, pedagogów i artystów. Szczególne znaczenie mają wydarzenia organizowane przez Katedrę Kompozycji i Teorii Muzyki, umożliwiające studentom bezpośredni kontakt z przedstawicielami różnych ośrodków naukowych i artystycznych oraz poznawanie współczesnych kierunków badań nad muzyką.  

Przykładem takich działań był cykl wykładów i warsztatów prowadzonych w Akademii Muzycznej w Katowicach przez Joana Grimalta z Escola Superior de Música de Catalunya w Barcelonie, uznanego specjalistę w zakresie teorii znaczenia muzycznego i hermeneutyki muzycznej. Wydarzenie obejmowało wykłady poświęcone problematyce interpretacji i znaczenia muzyki, warsztaty wykonawcze oraz międzynarodową debatę naukową z udziałem przedstawicieli uczelni z Polski i Czech.  

Istotnym elementem współpracy międzynarodowej są również kontakty rozwijane z uczelniami i instytucjami zagranicznymi, w tym z Escola Superior de Música de Catalunya w Barcelonie, Université de Lorraine w Nancy oraz Uniwersytetem w Ostrawie. Współpraca ta obejmuje wymianę doświadczeń naukowych i dydaktycznych, organizację wspólnych wydarzeń oraz konsultacje dotyczące rozwoju programów kształcenia. Analiza programu studiów prowadzona przy okazji realizowanych przedsięwzięć potwierdziła jego zgodność z aktualnymi kierunkami rozwoju teorii muzyki oraz oczekiwaniami międzynarodowego środowiska akademickiego. 
Istotnym elementem umiędzynarodowienia procesu kształcenia jest również członkostwo Akademii Muzycznej im. Karola Szymanowskiego w Katowicach w Association Européenne des Conservatoires (AEC), które umożliwia udział w międzynarodowej wymianie doświadczeń, dobrych praktyk oraz wspólnych inicjatywach edukacyjnych, artystycznych i naukowych realizowanych przez europejskie uczelnie muzyczne. 

Istotnym elementem umiędzynarodowienia procesu kształcenia są również przedsięwzięcia artystyczne i naukowe realizowane przez pracowników kierunku we współpracy z zagranicznymi uczelniami, instytucjami kultury oraz środowiskami polonijnymi. Przykładem takich działań są wykłady i prezentacje naukowe realizowane przez pracowników kierunku w ramach międzynarodowych konferencji oraz wydarzeń akademickich, w tym udział dr. hab. Wojciecha Stępnia w konferencji The International Edvard Grieg Conference organizowanej przez University of Bergen, a także cykl wykładów, seminariów i warsztatów prowadzonych we współpracy z University of Helsinki. Ważnym obszarem aktywności pozostaje również współpraca z zagranicznymi środowiskami artystycznymi i polonijnymi, czego przykładem są działania realizowane we współpracy z Ambasadą Rzeczypospolitej Polskiej w Tokio oraz przedstawicielami Polonii japońskiej. 

Istotne znaczenie dla rozwoju międzynarodowego wymiaru kształcenia mają również przedsięwzięcia artystyczne realizowane wspólnie z zagranicznymi wykonawcami i instytucjami kultury. Przykładem jest współpraca z Colinem Levinem z Long Island University w Nowym Jorku, obejmująca wykonania nowych utworów wokalnych pracowników kierunku, a także realizacja międzynarodowych projektów scenicznych we współpracy z Instytutem Polskim w Rzymie oraz Instytutem Adama Mickiewicza. Szczególnym przykładem tego rodzaju działań była premiera semi-opery „Captain Who” w Teatro di Documenti w Rzymie. Przedsięwzięcia te sprzyjają promocji dorobku artystycznego Akademii na arenie międzynarodowej, umożliwiają studentom kontakt z różnorodnymi środowiskami twórczymi oraz wzmacniają obecność kierunku w europejskiej i światowej przestrzeni artystycznej i naukowej. 

Stopień umiędzynarodowienia procesu kształcenia podlega systematycznej ocenie prowadzonej w ramach wewnętrznego systemu zapewniania jakości kształcenia. Obejmuje ona w szczególności analizę mobilności studentów i nauczycieli akademickich, ocenę udziału studentów i kadry w projektach oraz wydarzeniach międzynarodowych, opinie uczestników mobilności zagranicznych, a także refleksję dotyczącą wpływu współpracy międzynarodowej na realizację programu studiów i rozwój kierunku. 
 
Wyniki prowadzonych analiz wykorzystywane są w działaniach doskonalących dotyczących rozwijania oferty mobilności, poszerzania współpracy międzynarodowej, doskonalenia wsparcia organizacyjnego i językowego dla studentów oraz inicjowania nowych form współpracy dydaktycznej, artystycznej i naukowej. Działania te służą systematycznemu podnoszeniu poziomu umiędzynarodowienia kształcenia, adekwatnie do specyfiki kierunku oraz potrzeb studentów i współczesnego środowiska akademickiego.

7) Zasady doskonalenia jakości kształcenia 

Doskonalenie jakości kształcenia na kierunku Kompozycja i teoria muzyki realizowane jest w sposób systemowy, planowy i ciągły, w oparciu o obowiązujące przepisy prawa, wewnętrzne regulacje Uczelni oraz przyjętą politykę jakości kształcenia. Obejmuje ono projektowanie, zatwierdzanie, monitorowanie, okresowy przegląd oraz doskonalenie programu studiów i pozostaje spójne z koncepcją kształcenia oraz profilem ogólnoakademickim kierunku. 

Na poziomie instytucjonalnym funkcjonuje wewnętrzny system zapewniania jakości kształcenia, w ramach którego określono kompetencje, procedury oraz narzędzia służące ocenie i doskonaleniu programów studiów. W systemie tym istotną rolę odgrywa Uczelniany Zespół ds. Jakości Kształcenia, odpowiedzialny za koordynowanie i inicjowanie działań służących doskonaleniu jakości kształcenia, a także Pełnomocnicy Rektora właściwi w zakresie koordynowania procesu jakości kształcenia oraz funkcjonowania Międzywydziałowego Studium Pedagogicznego. 

Projektowanie, zatwierdzanie oraz wprowadzanie zmian w programie studiów odbywa się zgodnie z formalnie przyjętymi zasadami i z udziałem właściwych organów Uczelni oraz interesariuszy wewnętrznych, w szczególności nauczycieli akademickich zaangażowanych w realizację programu studiów oraz studentów kierunku. Proces ten uwzględnia zgodność efektów uczenia się z charakterystykami Polskiej Ramy Kwalifikacji, spójność programu studiów, adekwatność treści kształcenia do koncepcji kierunku oraz zapewnienie warunków umożliwiających osiąganie zakładanych efektów uczenia się. 

Monitorowanie i okresowa ocena programu studiów prowadzone są systematycznie, w oparciu o analizę wiarygodnych danych i informacji, z aktywnym udziałem interesariuszy wewnętrznych. Obejmują one w szczególności: 

• wyniki ankietowych badań jakości kształcenia, w których studenci stanowią kluczową grupę interesariuszy wewnętrznych, 
• opinie nauczycieli akademickich dotyczące realizacji programu studiów, treści kształcenia oraz metod dydaktycznych, 
• wnioski wynikające z monitorowania losów absolwentów, o którym mowa w art. 352 ust. 1 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, 
• analizy dotyczące realizacji programu studiów i warunków jego prowadzenia, zgodnie z § 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w sprawie studiów. 

W procesie doskonalenia jakości kształcenia uwzględniana jest również perspektywa interesariuszy zewnętrznych, w szczególności przedstawicieli filharmonii, teatrów muzycznych, instytucji kultury, szkół muzycznych, mediów muzycznych, organizatorów życia muzycznego oraz innych podmiotów współpracujących z kierunkiem w zakresie działalności artystycznej, naukowej i edukacyjnej. Opinie i doświadczenia partnerów zewnętrznych stanowią istotne źródło informacji o funkcjonowaniu programu studiów w kontekście współczesnego rynku muzycznego i potrzeb środowiska artystycznego, przy jednoczesnym poszanowaniu akademickiego charakteru i autonomii procesu kształcenia. 

Istotnym elementem oceny jakości kształcenia są również osiągnięcia studentów i absolwentów w konkursach kompozytorskich, konkursach przedmiotowych (m.in. z zakresu kształcenia słuchu, historii muzyki i analizy muzycznej), udział w konferencjach naukowych, projektach badawczych, działalności publicystycznej oraz przedsięwzięciach służących popularyzacji kultury muzycznej. Analizie podlegają także efekty współpracy z instytucjami kultury, rezultaty działań związanych z umiędzynarodowieniem procesu kształcenia oraz aktywność absolwentów w środowisku artystycznym, naukowym, kulturalnym i pedagogicznym. 

Wnioski formułowane na podstawie prowadzonych analiz stanowią podstawę planowania i wdrażania działań doskonalących. Obejmują one w szczególności modyfikację treści kształcenia, doprecyzowanie efektów uczenia się, doskonalenie metod dydaktycznych i sposobów weryfikacji efektów uczenia się, rozwijanie współpracy z otoczeniem społeczno-gospodarczym oraz zmiany organizacyjne sprzyjające podnoszeniu jakości procesu kształcenia. Skuteczność podejmowanych działań podlega monitorowaniu w kolejnych cyklach oceny jakości. 

Przyjęte zasady doskonalenia jakości kształcenia zapewniają zgodność programu studiów z obowiązującymi standardami jakości kształcenia oraz umożliwiają systematyczne wykorzystanie wyników ewaluacji wewnętrznych i zewnętrznych. System ten wspiera ciągłe podnoszenie jakości kształcenia zgodnie z misją i strategią rozwoju Akademii Muzycznej im. Karola Szymanowskiego w Katowicach.