Opisowa charakterystyka programu studiów

1) Ogólna koncepcja i cele kształcenia  

Koncepcja kształcenia na kierunku Taniec – studia pierwszego stopnia o profilu ogólnoakademickim – jest spójna z misją Akademii Muzycznej im. Karola Szymanowskiego w Katowicach oraz z celami strategicznymi Uczelni w zakresie kształcenia artystycznego, rozwoju twórczości i odpowiedzialnego uczestnictwa w życiu kulturalnym i społecznym. Kształcenie realizowane jest w dyscyplinie sztuki muzyczne i pozostaje w bezpośrednim związku z działalnością artystyczną i badawczą prowadzoną w Zakładzie Tańca. 

Podstawowym celem studiów pierwszego stopnia jest przygotowanie studenta do świadomego, samodzielnego i odpowiedzialnego funkcjonowania w obszarze sztuki tańca i teatru tańca, rozumianych zarówno jako praktyka artystyczna, jak i jako forma refleksji, krytycznego namysłu oraz badań artystycznych. Program kształcenia zakłada rozwój studenta nie tylko jako wykonawcy, lecz także jako twórcy, myśliciela, odbiorcy i uczestnika zdarzenia artystycznego, postrzegającego taniec jako integralny element współczesnego życia społecznego i kulturowego. Kształcenie na studiach pierwszego stopnia ma charakter formacyjny i stanowi fundament dalszego rozwoju artystycznego. Jego celem jest równoległe rozwijanie kompetencji technicznych, wykonawczych i kreatywnych oraz stopniowe wprowadzanie studentów w refleksję teoretyczną i krytyczną nad tańcem, teatrem tańca i sztukami performatywnymi. Program opiera się na założeniu ścisłego powiązania praktyki studyjnej, pracy twórczej, zajęć teoretycznych oraz działań projektowych, co sprzyja całościowemu rozwojowi osobowości artystycznej studenta. 

Koncepcja programu uwzględnia zarówno tradycję tańca współczesnego i teatru tańca, jak i aktualne, innowacyjne zjawiska zachodzące w sztukach performatywnych, w tym relacje tańca z innymi dziedzinami sztuki oraz nowymi mediami. Cele kształcenia obejmują w szczególności rozwijanie świadomości ciała i percepcji kinestetycznej jako podstawowego narzędzia ekspresji artystycznej, kształtowanie umiejętności technicznych i wykonawczych, rozwijanie kreatywności i samodzielności twórczej, zdolności improwizacyjnych oraz kompetencji społecznych niezbędnych do pracy zespołowej i odpowiedzialnego uczestnictwa w procesach artystycznych. Struktura programu studiów umożliwia stopniowe przechodzenie od intensywnej praktyki studyjnej do bardziej złożonych form pracy twórczej i projektowej, w tym prezentacji artystycznych przed publicznością. Tak zaprojektowany proces kształcenia zapewnia studentom solidne podstawy do kontynuacji kształcenia na studiach drugiego stopnia oraz do podejmowania pierwszych aktywności zawodowych w obszarze sztuk performatywnych. 

Efekty uczenia się zostały określone z uwzględnieniem specyfiki rynku pracy w sektorze tańca i sztuk performatywnych, który charakteryzuje się projektowym trybem pracy, wysokimi wymaganiami w zakresie samodzielności, elastyczności oraz gotowości do ciągłego rozwoju. Program studiów akcentuje rozwój kompetencji umożliwiających funkcjonowanie w zróżnicowanych kontekstach zawodowych, takich jak kreatywność, umiejętność współpracy, komunikacja artystyczna, przedsiębiorczość oraz zdolność adaptacji do zmieniających się warunków działania środowiska artystycznego. Wnioski wynikające z analizy zgodności efektów uczenia się z potrzebami rynku pracy są wykorzystywane w procesie systematycznego doskonalenia programu studiów, w szczególności poprzez aktualizację treści kształcenia i metod dydaktycznych, tak aby program pozostawał spójny z dynamicznym rozwojem sztuki tańca oraz realnymi uwarunkowaniami funkcjonowania absolwentów. 

2) Sylwetka absolwenta 

Absolwent studiów pierwszego stopnia na kierunku Taniec, specjalność Tancerz teatru tańca, posiada przygotowanie artystyczne, teoretyczne i praktyczne umożliwiające profesjonalne funkcjonowanie w obszarze współczesnej sztuki tańca, teatru tańca oraz działań performatywnych. Kształcenie realizowane na profilu ogólnoakademickim łączy rozwój kompetencji wykonawczych i twórczych z refleksją nad kulturą współczesną, sztuką oraz społecznymi i kulturowymi kontekstami działalności artystycznej. 

Absolwent zna historię i teorię tańca, teatru oraz współczesnych praktyk performatywnych. Rozumie relacje pomiędzy ruchem, muzyką, dramaturgią, przestrzenią sceniczną i środkami ekspresji artystycznej. Zna procesy tworzenia dzieła scenicznego, współczesne estetyki teatru tańca oraz zależności pomiędzy praktyką artystyczną i refleksją teoretyczną. Świadomie odnosi się do zjawisk współczesnej kultury i sztuki, dostrzegając znaczenie działalności artystycznej w życiu społecznym i kulturalnym. 

Absolwent dysponuje rozwiniętym warsztatem wykonawczym w zakresie tańca współczesnego oraz umiejętnościami wspierającymi rozwój zawodowy tancerza teatru tańca. Świadomie wykorzystuje ciało jako narzędzie ekspresji scenicznej, tworząc wypowiedzi artystyczne z zastosowaniem środków ruchowych, aktorskich i performatywnych. Interpretuje działania sceniczne z uwzględnieniem kontekstu dramaturgicznego, estetycznego i emocjonalnego oraz relacji pomiędzy ruchem, przestrzenią i obecnością sceniczną. 

Absolwent uczestniczy w realizacji przedsięwzięć scenicznych o charakterze indywidualnym i zespołowym, współtworzy projekty artystyczne oraz bierze udział w przygotowywaniu spektakli i działań interdyscyplinarnych. Wykorzystuje improwizację ruchową i działania performatywne jako element procesu twórczego i wypowiedzi scenicznej. Formułuje i rozwija własne koncepcje działań scenicznych, kształtując indywidualny język wypowiedzi artystycznej. 

Absolwent analizuje i interpretuje zjawiska związane z tańcem, teatrem tańca i współczesną sztuką performatywną, wykorzystując narzędzia refleksji krytycznej i artystycznej. Jest przygotowany do samodzielnego rozwijania warsztatu twórczego oraz świadomego uczestnictwa w życiu artystycznym i kulturalnym. Potrafi funkcjonować w zmieniających się realiach współczesnej kultury i działalności artystycznej, również w środowisku międzynarodowym i międzykulturowym. 

Absolwent dysponuje kompetencjami społecznymi niezbędnymi do funkcjonowania w środowisku artystycznym, w szczególności umiejętnością współpracy zespołowej, komunikacji interpersonalnej i organizacji pracy twórczej. Jest przygotowany do odpowiedzialnego uczestnictwa w działalności artystycznej i społecznej, inicjowania działań kulturalnych oraz samodzielnej realizacji przedsięwzięć artystycznych. Rozumie znaczenie etyki zawodowej, odpowiedzialności za przekaz artystyczny oraz społecznej roli sztuki. 

Absolwent jest przygotowany do podejmowania działalności zawodowej: 

• w teatrach tańca i zespołach tańca współczesnego;  
• w teatrach dramatycznych i muzycznych realizujących projekty ruchowe oraz performatywne;  
• w instytucjach kultury i ośrodkach artystycznych;  
• przy realizacji projektów performatywnych, multimedialnych i interdyscyplinarnych;  
• jako performer, tancerz lub współtwórca projektów scenicznych;  
• w sektorze animacji kultury i edukacji artystycznej;  
• jako niezależny artysta realizujący autorskie projekty choreograficzne i performatywne w kraju i za granicą.  

Po ukończeniu studiów absolwent uzyskuje kwalifikację pełną na poziomie 6 Polskiej Ramy Kwalifikacji oraz tytuł zawodowy licencjata. Jest przygotowany do kontynuowania kształcenia na studiach drugiego stopnia oraz dalszego rozwoju artystycznego i zawodowego. 

3) Sposoby weryfikacji i oceny efektów uczenia się osiąganych w trakcie całego cyklu kształcenia 

System weryfikacji i oceny efektów uczenia się na studiach stacjonarnych pierwszego stopnia o profilu ogólnoakademickim na kierunku Taniec, został zaprojektowany w sposób umożliwiający ciągłe monitorowanie postępów studentów, rzetelną i wiarygodną ocenę stopnia osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się oraz zapewnienie studentom systematycznej informacji zwrotnej, wspierającej proces uczenia się i rozwoju artystycznego. Przyjęte rozwiązania są spójne z koncepcją i celami kształcenia oraz uwzględniają specyfikę kształcenia artystycznego tancerzy teatru tańca w dyscyplinie sztuki muzyczne. Weryfikacja efektów uczenia się prowadzona jest na poziomie poszczególnych zajęć, semestrów oraz całego cyklu kształcenia, z zastosowaniem zróżnicowanych metod i form oceniania, adekwatnych do charakteru efektów w zakresie wiedzy, umiejętności i kompetencji społecznych określonych dla poziomu 6 Polskiej Ramy Kwalifikacji. Obejmuje ona zarówno ocenę osiągnięć cząstkowych, jak i ocenę całościowego rozwoju studenta w trakcie studiów. Podstawowymi formami weryfikacji efektów uczenia się są: zaliczenie bez oceny (Z), zaliczenie z oceną (O) oraz egzamin (E).  

W procesie weryfikacji efektów uczenia się stosowana jest jednolita, przejrzysta skala punktowa i opisowa. Oceny odzwierciedlają stopień osiągnięcia efektów uczenia się w zakresie wiedzy, umiejętności oraz kompetencji społecznych, z uwzględnieniem indywidualnego rozwoju artystycznego studenta: 

A celujący 25-24 pkt. 

B bardzo dobry 23-21 pkt. 

C+ dobry plus 20-19 pkt. 

C dobry 18-16 pkt. 

D zadowalający 15-13 pkt. 

E dostateczny 12-10 pkt. 

F niedostateczny 9-0 pkt. 

System oceniania ma charakter zorientowany na studenta i sprzyja jego aktywnemu udziałowi w procesie kształcenia. Informacja zwrotna przekazywana w trakcie zajęć i po ich zakończeniu pozwala studentom na świadome rozpoznawanie własnych postępów oraz obszarów wymagających dalszego rozwoju, co wzmacnia motywację do samodzielnej pracy i doskonalenia kompetencji. Szczegółowe zasady zaliczania poszczególnych przedmiotów, warunki dopuszczenia do zaliczeń i egzaminów, tryb ich przeprowadzania, a także prawa i obowiązki studenta w procesie oceniania określa Regulamin studiów Akademii Muzycznej im. Karola Szymanowskiego w Katowicach. Jego zapisy mają charakter nadrzędny wobec rozwiązań szczegółowych zawartych w kartach przedmiotów i zapewniają spójność oraz transparentność procesu oceniania w całym cyklu kształcenia. 

W zależności od charakteru zajęć stosuje się ponadto ocenę projektów artystycznych i choreograficznych, prezentacji scenicznych, etiud tanecznych, prac zespołowych, a także prac pisemnych. W procesie oceniania uwzględniane są również: przygotowanie do zajęć, bieżąca aktywność, zaangażowanie w rozwój artystyczny, czynione postępy oraz jakość i poziom prezentacji artystycznych. Szczegółowe metody weryfikacji oraz kryteria oceniania są każdorazowo określane w kartach przedmiotów, co zapewnia jednoznaczne powiązanie zakładanych efektów uczenia się z formami ich sprawdzania, a także przejrzystość i porównywalność ocen. Formy weryfikacji są dobierane w sposób umożliwiający ocenę wszystkich kategorii efektów uczenia się, w tym umiejętności i kompetencji społecznych istotnych dla przyszłej działalności artystycznej absolwentów. 

Osiągnięcie efektów uczenia się potwierdzane jest również na poziomie całego programu studiów, poprzez zaliczenie wszystkich wymaganych przedmiotów oraz spełnienie warunków ukończenia studiów określonych w Regulaminie Studiów oraz Zarządzeniu Rektora Akademii Muzycznej im. Karola Szymanowskiego w Katowicach w sprawie ustalenia procedury ukończenia studiów. Prace etapowe i egzaminacyjne, projekty artystyczne, prezentacje publiczne oraz udokumentowane osiągnięcia studentów stanowią podstawę oceny stopnia realizacji efektów uczenia się w całym cyklu kształcenia. Prace pisemne studentów przechowywane są do momentu zakończenia ich kształcenia. Przyjęty system weryfikacji zapewnia możliwość sprawdzenia i rzetelnej oceny wszystkich zakładanych efektów uczenia się, jest spójny z profilem ogólnoakademickim kierunku oraz odpowiada standardom jakości kształcenia Polskiej Komisji Akredytacyjnej. 

4) Współpraca z otoczeniem społeczno-gospodarczym 

Współpraca z otoczeniem społeczno-gospodarczym stanowi trwały i integralny element procesu projektowania, realizacji oraz doskonalenia programu studiów. Jest ona osadzona w specyfice kształcenia artystycznego w dyscyplinie sztuki muzyczne oraz odpowiada uwarunkowaniom funkcjonowania teatru tańca i sztuk performatywnych, przy jednoczesnym zachowaniu akademickiego charakteru studiów. 

Kierunek funkcjonuje w szerokim kontekście regionalnego i ogólnopolskiego otoczenia społeczno-gospodarczego, obejmującego środowisko instytucji kultury, zespołów tańca, organizatorów wydarzeń artystycznych oraz praktyków zawodowych. W ramach tego otoczenia wyodrębnia się krąg interesariuszy zewnętrznych, tj. podmiotów i osób pozostających w bezpośrednich, rzeczywistych relacjach z kierunkiem, uczestniczących w realizacji procesu kształcenia lub dostarczających istotnych informacji zwrotnych na temat jego efektów. Wśród kluczowych interesariuszy zewnętrznych współpracujących z kierunkiem znajdują się w szczególności: 

• Krajowe Centrum Choreograficzne, prowadzące działalność wspierającą rozwój współczesnej choreografii, edukacji tanecznej oraz wymiany artystycznej i badawczej w obszarze sztuki tańca, 
• Kielecki Teatr Tańca, będący ważnym ośrodkiem działalności artystycznej i edukacyjnej w zakresie teatru tańca, współpracującym z twórcami i wykonawcami reprezentującymi różnorodne nurty współczesnej sztuki tańca, 
• Teatr Rozbark, będący przestrzenią realizacji projektów artystycznych, prezentacji spektakli oraz działań o charakterze edukacyjnym i animacyjnym, 
• instytucje kultury i podmioty artystyczne regionu Górnego Śląska, stanowiące naturalne środowisko funkcjonowania absolwentów kierunku. 

Relacje z interesariuszami zewnętrznymi wykorzystywane są na etapie konstruowania i modyfikowania programu studiów, w szczególności poprzez analizę doświadczeń artystycznych i organizacyjnych wynikających z praktyki funkcjonowania zespołów tańca, teatrów oraz niezależnych inicjatyw artystycznych. Pozwala to na aktualizowanie treści kształcenia w sposób odpowiadający współczesnym tendencjom rozwojowym teatru tańca, bez naruszania autonomii programu studiów i swobody twórczej właściwej dla kształcenia akademickiego. W realizacji programu studiów współpraca z interesariuszami zewnętrznymi przejawia się m.in. poprzez: 

• udział studentów w projektach artystycznych realizowanych we współpracy z podmiotami zewnętrznymi, 
• prezentację efektów kształcenia w formie spektakli, pokazów i wydarzeń artystycznych odbywających się poza Uczelnią, 
• prowadzenie wybranych zajęć, warsztatów i konsultacji artystycznych przez zaproszonych artystów i praktyków, 
• bezpośredni kontakt studentów z rzeczywistymi warunkami funkcjonowania środowiska artystycznego, w tym z zasadami pracy zespołowej, organizacji procesu twórczego oraz odpowiedzialności zawodowej. 

Relacje kierunku z otoczeniem społeczno-gospodarczym, w tym z interesariuszami zewnętrznymi, są systematycznie monitorowane i oceniane w ramach wewnętrznego systemu zapewniania jakości kształcenia. Ocena ta obejmuje w szczególności: 

• opinie studentów formułowane w toku bieżącej ewaluacji zajęć i projektów artystycznych, 
• refleksję kadry dydaktycznej nad przebiegiem i efektami współpracy z interesariuszami zewnętrznymi, 
• analizę doświadczeń wynikających z udziału studentów i absolwentów w życiu artystycznym regionu i kraju. 

Wnioski płynące z tych ocen wykorzystywane są w działaniach doskonalących program studiów, w szczególności w zakresie modyfikacji treści kształcenia, form organizacji zajęć oraz inicjowania nowych obszarów współpracy. Zapewnia to spójność programu studiów z aktualnym kontekstem funkcjonowania sztuki tańca oraz wzmacnia przygotowanie absolwentów do aktywnego i świadomego uczestnictwa w życiu artystycznym i społecznym. 

5) Umiędzynarodowienie procesu kształcenia na kierunku 

Umiędzynarodowienie procesu kształcenia na kierunku Taniec realizowane jest w sposób systemowy i spójny z koncepcją kształcenia oraz charakterem studiów artystycznych o profilu ogólnoakademickim. Działania w tym obszarze są integralną częścią polityki rozwoju Uczelni i pozostają w bezpośrednim związku z funkcjonowaniem kierunku w międzynarodowym obiegu artystycznym i akademickim. 

Podstawowym instrumentem umiędzynarodowienia kształcenia jest udział Uczelni w programie Erasmus+, który umożliwia mobilność studentów oraz nauczycieli akademickich. Akademia Muzyczna im. Karola Szymanowskiego w Katowicach posiada rozbudowaną sieć umów bilateralnych z uczelniami artystycznymi i akademickimi za granicą, co stwarza studentom kierunku Taniec realne możliwości odbywania części studiów w zagranicznych ośrodkach kształcenia artystycznego oraz uczestnictwa w międzynarodowych projektach edukacyjnych i artystycznych. 

Warunki sprzyjające umiędzynarodowieniu kształcenia tworzone są również poprzez odpowiednie przygotowanie studentów w zakresie znajomości języków obcych, w szczególności poprzez realizację obowiązkowych zajęć, zapewniających osiągnięcie kompetencji językowych na poziomie co najmniej B2, zgodnie z zakładanymi efektami uczenia się. Kompetencje te umożliwiają studentom aktywne uczestnictwo w międzynarodowych warsztatach, projektach artystycznych oraz mobilnościach akademickich. 

Kadra dydaktyczna prowadząca kształcenie na kierunku Taniec posiada doświadczenie w międzynarodowym środowisku artystycznym i akademickim, zdobywane m.in. poprzez udział w zagranicznych projektach artystycznych, festiwalach, konferencjach oraz mobilnościach dydaktycznych. Doświadczenia te są wykorzystywane w procesie kształcenia, wpływając na zakres treści programowych, metody pracy ze studentami oraz perspektywę międzynarodową prezentowaną w toku zajęć. Istotnym elementem umiędzynarodowienia procesu kształcenia jest również udział zaproszonych artystów i pedagogów z zagranicy w realizacji wybranych zajęć, warsztatów i projektów artystycznych. Działania te umożliwiają studentom bezpośredni kontakt z różnorodnymi tradycjami wykonawczymi, estetykami i metodami pracy charakterystycznymi dla międzynarodowego środowiska teatru tańca. Umiędzynarodowienie kształcenia realizowane jest także poprzez funkcjonowanie kierunku w międzynarodowych sieciach współpracy akademickiej, w tym poprzez członkostwo Uczelni w Association Européenne des Conservatoires (AEC), co sprzyja wymianie doświadczeń, dobrych praktyk oraz rozwojowi wspólnych inicjatyw edukacyjnych i artystycznych. 

Stopień umiędzynarodowienia procesu kształcenia na kierunku Taniec podlega systematycznym ocenom prowadzonym w ramach wewnętrznego systemu zapewniania jakości kształcenia, który obejmuje w szczególności: 

• analizę mobilności studentów i nauczycieli akademickich, 
• opinie studentów uczestniczących w mobilnościach zagranicznych oraz zajęciach prowadzonych przez gości z zagranicy, 
• refleksję kadry dydaktycznej nad efektami umiędzynarodowienia kształcenia i jego wpływem na realizację programu studiów. 

Wyniki tych ocen są wykorzystywane w działaniach doskonalących, w szczególności w zakresie rozwijania oferty mobilności, doskonalenia wsparcia organizacyjnego i językowego dla studentów oraz inicjowania nowych form współpracy międzynarodowej. Zapewnia to stopniowe i trwałe podnoszenie poziomu umiędzynarodowienia kształcenia, adekwatne do specyfiki kierunku i możliwości studentów. 

6) Zasady doskonalenia jakości kształcenia 
 
Doskonalenie jakości kształcenia na kierunku Taniec realizowane jest w sposób systemowy, planowy i ciągły, w oparciu o obowiązujące przepisy prawa, wewnętrzne regulacje Uczelni oraz przyjętą politykę jakości kształcenia. Obejmuje ono projektowanie, zatwierdzanie, monitorowanie, okresowy przegląd oraz modyfikację programu studiów i jest spójne z koncepcją kształcenia oraz profilem ogólnoakademickim kierunku. Na poziomie instytucjonalnym funkcjonuje wewnętrzny system zapewniania jakości kształcenia, w ramach którego formalnie określono kompetencje, procedury oraz narzędzia służące ocenie i doskonaleniu programów studiów. Kluczową rolę w tym systemie odgrywa Uczelniany Zespół ds. Jakości Kształcenia, odpowiedzialny za koordynowanie, analizę oraz inicjowanie działań projakościowych, a także Pełnomocnicy Rektora właściwi w zakresie koordynowania procesu jakości kształcenia oraz funkcjonowania Międzywydziałowego Studium Pedagogicznego. 

Projektowanie, zatwierdzanie oraz wprowadzanie zmian w programie studiów odbywa się zgodnie z formalnie przyjętymi zasadami i z udziałem właściwych organów Uczelni, a także interesariuszy wewnętrznych, w szczególności nauczycieli akademickich zaangażowanych w realizację programu studiów oraz studentów kierunku. Proces ten uwzględnia zgodność efektów uczenia się z charakterystykami Polskiej Ramy Kwalifikacji, spójność programu studiów, adekwatność treści kształcenia do koncepcji kierunku oraz zapewnienie warunków do osiągania zakładanych efektów uczenia się. Monitorowanie i okresowa ocena programu studiów prowadzone są w sposób systematyczny, w oparciu o analizę wiarygodnych danych i informacji, z aktywnym udziałem interesariuszy wewnętrznych. Obejmują one w szczególności: 

• wyniki ankietowych badań jakości kształcenia, w których studenci występują jako kluczowi interesariusze wewnętrzni procesu dydaktycznego, 
• opinie nauczycieli akademickich dotyczące realizacji programu studiów, treści kształcenia oraz metod dydaktycznych, 
• wnioski wynikające z monitorowania losów absolwentów, o którym mowa w art. 352 ust. 1 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, 
• analizy dotyczące realizacji programu studiów i warunków jego prowadzenia, zgodnie z § 7 ust. 2 rozporządzenia w sprawie studiów. 

W procesie doskonalenia jakości kształcenia uwzględniana jest również perspektywa interesariuszy zewnętrznych, w szczególności partnerów instytucjonalnych kierunku oraz przedstawicieli środowiska artystycznego, stanowiąca uzupełniające źródło informacji o funkcjonowaniu programu studiów w kontekście społecznym i artystycznym, przy zachowaniu autonomii akademickiej procesu kształcenia. Wnioski formułowane na podstawie analiz prowadzonych z udziałem interesariuszy wewnętrznych i zewnętrznych stanowią podstawę planowania i wdrażania działań doskonalących. Obejmują one w szczególności modyfikację treści kształcenia, doprecyzowanie efektów uczenia się, doskonalenie metod dydaktycznych i sposobów weryfikacji efektów uczenia się, a także zmiany organizacyjne sprzyjające podnoszeniu jakości procesu kształcenia. Skuteczność podejmowanych działań podlega monitorowaniu w kolejnych cyklach oceny jakości. Przyjęte zasady doskonalenia jakości kształcenia zapewniają spójność programu studiów z obowiązującymi standardami jakości kształcenia, umożliwiają systematyczne wykorzystanie wyników ewaluacji wewnętrznych i zewnętrznych oraz wspierają ciągłe podnoszenie jakości kształcenia, zgodnie z misją i strategią rozwoju Uczelni.