Opisowa charakterystyka programu studiów 

1) Ogólna koncepcja i cele kształcenia  

Koncepcja kształcenia na kierunku Edukacja artystyczna w zakresie sztuki muzycznej – studia drugiego stopnia o profilu ogólnoakademickim – jest zgodna z misją oraz Strategią rozwoju Akademii Muzycznej im. Karola Szymanowskiego w Katowicach i wpisuje się w cele Uczelni związane z rozwojem działalności artystycznej, dydaktycznej i naukowej, umiędzynarodowieniem procesu kształcenia oraz wspieraniem indywidualnego rozwoju studentów. Kształcenie realizowane jest w dyscyplinie sztuki muzyczne i pozostaje w ścisłym związku z działalnością artystyczną, edukacyjną, społeczną i badawczą prowadzoną przez kadrę oraz studentów. Program studiów został opracowany zgodnie z wymaganiami dotyczącymi efektów uczenia się dla kwalifikacji na poziomie 7 Polskiej Ramy Kwalifikacji oraz z uwzględnieniem specyfiki studiów artystycznych o profilu ogólnoakademickim, łączących rozwój kompetencji praktycznych z pogłębianiem wiedzy teoretycznej i refleksji nad rolą muzyki w edukacji, kulturze i życiu społecznym. 

Podstawowym celem studiów jest przygotowanie absolwentów do świadomego i samodzielnego funkcjonowania w obszarze edukacji muzycznej, animacji kultury oraz działań artystycznych, społecznych i terapeutycznych. Program studiów zakłada równoczesny rozwój umiejętności praktycznych, pogłębionej wiedzy teoretycznej oraz kompetencji społecznych właściwych dla studiów drugiego stopnia. Studenci uczą się samodzielnego projektowania i realizowania przedsięwzięć edukacyjnych, artystycznych i terapeutycznych, prowadzenia działalności twórczej oraz współpracy z różnorodnymi środowiskami społecznymi i instytucjonalnymi. 

Cele kształcenia znajdują odzwierciedlenie w kierunkowych efektach uczenia się obejmujących wiedzę, umiejętności i kompetencje społeczne właściwe dla poziomu 7 PRK oraz profilu ogólnoakademickiego. Efekty te zostały sformułowane w sposób umożliwiający ich weryfikację oraz zapewniający spójność pomiędzy koncepcją kształcenia, treściami programowymi, metodami dydaktycznymi i sposobami oceny osiągnięć studentów. 

Kierunek Edukacja artystyczna w zakresie sztuki muzycznej przygotowuje studentów do działalności edukacyjnej, artystycznej, animacyjnej i terapeutycznej związanej z wykorzystaniem muzyki w różnych obszarach życia społecznego i kulturalnego. Kształcenie realizowane jest w dwóch specjalnościach: Rytmika i przedmioty ogólnomuzyczne oraz Muzykoterapia i przedmioty ogólnomuzyczne, odpowiadających współczesnym potrzebom edukacji muzycznej, animacji kultury oraz działań wspierających rozwój i dobrostan człowieka. 

Kształcenie obejmuje zarówno rozwój kompetencji artystycznych i pedagogicznych, jak również przygotowanie do samodzielnego projektowania, prowadzenia i ewaluacji działań edukacyjnych, twórczych i terapeutycznych. Program uwzględnia wykorzystanie współczesnych technologii stosowanych w edukacji artystycznej i muzykoterapii oraz przygotowuje studentów do funkcjonowania w zróżnicowanych środowiskach zawodowych i społecznych. 

Specjalność Rytmika i przedmioty ogólnomuzyczne koncentruje się na pogłębianiu kompetencji związanych z edukacją muzyczno-ruchową oraz twórczym wykorzystaniem muzyki w procesach dydaktycznych i artystycznych. Studenci doskonalą własny warsztat ruchowy i twórczy, rozwijają umiejętność świadomego posługiwania się ciałem w interpretacji muzyki oraz zdobywają kompetencje niezbędne do prowadzenia zajęć umuzykalniających w przedszkolach, szkołach muzycznych oraz placówkach pozaszkolnych. Istotnym elementem kształcenia jest rozwijanie umiejętności zespołowego tworzenia ruchowych interpretacji dzieł muzycznych, a także wykorzystywanie terapeutycznych walorów metody rytmiki w pracy edukacyjnej i społecznej. 

Specjalność Muzykoterapia i przedmioty ogólnomuzyczne przygotowuje studentów do prowadzenia specjalistycznych działań terapeutycznych z wykorzystaniem muzyki. Program studiów obejmuje poznawanie zaawansowanych metod i technik muzykoterapeutycznych stosowanych w pracy z dziećmi, młodzieżą, dorosłymi i seniorami, a także zdobywanie wiedzy z zakresu psychiatrii, pediatrii i psychoterapii. Studenci uczą się wykorzystywać nowoczesne technologie w praktyce terapeutycznej, analizować wyniki badań dotyczących skuteczności muzykoterapii oraz projektować działania dostosowane do potrzeb różnych grup odbiorców. Ważnym elementem procesu kształcenia jest również zdobywanie kwalifikacji pedagogicznych oraz rozwijanie kompetencji umożliwiających pracę w zespołach interdyscyplinarnych. 

Studenci rozwijają kompetencje zawodowe poprzez udział w projektach edukacyjnych, artystycznych, społecznych i terapeutycznych realizowanych we współpracy z instytucjami kultury, placówkami oświatowymi, organizacjami społecznymi oraz podmiotami działającymi w obszarze ochrony zdrowia. Ważnym elementem procesu kształcenia jest kształtowanie samodzielności zawodowej, odpowiedzialności społecznej oraz umiejętności dostosowywania metod pracy do potrzeb różnych grup odbiorców. 

Koncepcja kształcenia uwzględnia współczesne tendencje rozwojowe edukacji muzycznej, animacji kultury i muzykoterapii, przy jednoczesnym poszanowaniu tradycji akademickiej oraz humanistycznych wartości związanych z działalnością artystyczną. Program umożliwia studentom udział w projektach edukacyjnych, badawczych, artystycznych i społecznych realizowanych we współpracy z partnerami krajowymi i zagranicznymi. Istotnym elementem procesu kształcenia jest także gotowość do ustawicznego doskonalenia własnych kompetencji oraz podejmowania refleksji nad własną praktyką zawodową. 

Program studiów zapewnia absolwentom przygotowanie do działalności edukacyjnej, artystycznej, terapeutycznej i organizacyjnej w obszarze kultury, edukacji i ochrony zdrowia, a także do kontynuowania kształcenia w szkołach doktorskich. Uwzględnia specyfikę zawodów związanych z edukacją muzyczną i muzykoterapią, wymagających samodzielności, odpowiedzialności, kreatywności oraz gotowości do ciągłego rozwoju zawodowego i osobistego. 

2) Sylwetka absolwenta 

Absolwent studiów drugiego stopnia na kierunku Edukacja artystyczna w zakresie sztuki muzycznej posiada pogłębione przygotowanie artystyczne, pedagogiczne i teoretyczne, przygotowujące do samodzielnej działalności edukacyjnej, twórczej, organizacyjnej i terapeutycznej w obszarze edukacji muzycznej oraz działań wykorzystujących muzykę w przestrzeni społecznej i kulturowej. Kształcenie realizowane na profilu ogólnoakademickim łączy rozwój zaawansowanych kompetencji praktycznych z refleksją nad rolą muzyki w edukacji, kulturze, rozwoju człowieka oraz współczesnych procesach społecznych. 

Absolwent posiada pogłębioną wiedzę dotyczącą edukacji muzycznej, psychologicznych i społecznych aspektów rozwoju człowieka, współczesnych metod dydaktycznych oraz znaczenia muzyki w procesach edukacyjnych, wychowawczych i terapeutycznych. Potrafi analizować i interpretować zjawiska związane z kulturą muzyczną oraz świadomie wykorzystywać wiedzę artystyczną i pedagogiczną w działalności zawodowej. Jest przygotowany do samodzielnego projektowania i realizowania przedsięwzięć edukacyjnych, artystycznych i społecznych oraz do funkcjonowania w zmieniających się realiach współczesnej edukacji i kultury, również w środowisku międzynarodowym i międzykulturowym. 

Absolwent dysponuje kompetencjami społecznymi niezbędnymi do funkcjonowania w środowisku edukacyjnym, artystycznym i społecznym, w szczególności umiejętnością współpracy zespołowej, komunikacji interpersonalnej oraz organizacji działań edukacyjnych i kulturalnych. Jest przygotowany do odpowiedzialnego uczestnictwa w życiu społecznym i kulturalnym, inicjowania przedsięwzięć edukacyjnych oraz świadomego wykorzystywania muzyki jako narzędzia wspierającego rozwój człowieka. Rozumie znaczenie etyki zawodowej, odpowiedzialności społecznej oraz rolę edukacji artystycznej w budowaniu kapitału kulturowego społeczeństwa.

Specjalność: Rytmika i przedmioty ogólnomuzyczne: Absolwent specjalności Rytmika i przedmioty ogólnomuzyczne posiada zaawansowane kompetencje pedagogiczne, artystyczne i ruchowe umożliwiające samodzielną działalność zawodową w obszarze edukacji muzycznej. Dysponuje rozwiniętym warsztatem ruchowym oraz umiejętnościami twórczego wykorzystywania ruchu w interpretacji muzyki i realizacji działań dydaktycznych. Zna założenia i metodykę rytmiki oraz potrafi wykorzystywać jej walory edukacyjne, artystyczne i terapeutyczne w pracy z dziećmi, młodzieżą i dorosłymi. 

Absolwent potrafi samodzielnie projektować i prowadzić zajęcia umuzykalniające, rytmiczne i ogólnomuzyczne, wykorzystując różnorodne metody pracy dostosowane do wieku i potrzeb uczestników. Posiada kompetencje umożliwiające prowadzenie zajęć z zakresu rytmiki, kształcenia słuchu oraz przedmiotów ogólnomuzycznych. Potrafi tworzyć ruchowe interpretacje dzieł muzycznych, realizować projekty artystyczne i edukacyjne oraz współpracować z innymi specjalistami przy przygotowaniu przedsięwzięć o charakterze artystycznym i dydaktycznym.  

Absolwent jest przygotowany do podejmowania działalności zawodowej: 
– w szkołach muzycznych I i II stopnia jako nauczyciel rytmiki oraz przedmiotów ogólnomuzycznych, 
– w przedszkolach i placówkach wychowania przedszkolnego, 
– w instytucjach kultury i placówkach prowadzących działalność edukacyjną, 
– w ośrodkach i organizacjach realizujących projekty edukacyjne, artystyczne i animacyjne, 
– przy realizacji krajowych i międzynarodowych projektów związanych z edukacją muzyczną i kulturą.

Specjalność: Muzykoterapia i przedmioty ogólnomuzyczne: Absolwent specjalności Muzykoterapia i przedmioty ogólnomuzyczne posiada zaawansowane kompetencje umożliwiające prowadzenie działań terapeutycznych z wykorzystaniem muzyki oraz działalności edukacyjnej w obszarze kultury muzycznej. Dysponuje pogłębioną wiedzą z zakresu współczesnej muzykoterapii, psychologii, pedagogiki oraz wybranych zagadnień psychiatrii, pediatrii i psychoterapii. Potrafi stosować specjalistyczne techniki muzykoterapeutyczne dostosowane do potrzeb różnych grup odbiorców, wykorzystując zarówno tradycyjne, jak i nowoczesne narzędzia pracy. 

Absolwent jest przygotowany do planowania, prowadzenia i ewaluacji procesów terapeutycznych z wykorzystaniem muzyki oraz do współpracy w zespołach interdyscyplinarnych funkcjonujących w obszarze ochrony zdrowia, edukacji i pomocy społecznej. Potrafi korzystać z wyników badań naukowych oraz wykorzystywać nowoczesne rozwiązania technologiczne wspierające proces terapeutyczny. Posiada również podstawowe kompetencje badawcze umożliwiające prowadzenie i interpretację badań związanych z oddziaływaniem muzyki na człowieka.

 Absolwent jest przygotowany do podejmowania działalności zawodowej: 
– jako muzykoterapeuta w placówkach ochrony zdrowia, 
– w szpitalach, poradniach terapeutycznych oraz ośrodkach rehabilitacyjnych, 
– w domach pomocy społecznej, placówkach opiekuńczo-wychowawczych i organizacjach wspierających osoby z różnymi potrzebami rozwojowymi i zdrowotnymi, 
– w placówkach edukacyjnych realizujących działania terapeutyczne i wspomagające rozwój, 
– w szkołach muzycznych i ogólnokształcących jako nauczyciel przedmiotów muzycznych, 
– w instytucjach kultury, organizacjach społecznych i projektach wykorzystujących muzykę w działaniach edukacyjnych, społecznych i terapeutycznych. 

Po ukończeniu studiów absolwent uzyskuje kwalifikację pełną na poziomie 7 Polskiej Ramy Kwalifikacji oraz tytuł zawodowy magistra sztuki. Jest przygotowany do kontynuowania kształcenia w szkole doktorskiej, uczestnictwa w studiach podyplomowych oraz dalszego rozwoju zawodowego, artystycznego i naukowego.

3) Sposoby weryfikacji i oceny efektów uczenia się osiąganych w trakcie całego cyklu kształcenia 

System weryfikacji i oceny efektów uczenia się na studiach stacjonarnych drugiego stopnia o profilu ogólnoakademickim na kierunku Edukacja artystyczna w zakresie sztuki muzycznej został opracowany w sposób umożliwiający systematyczne monitorowanie postępów studentów, rzetelną ocenę stopnia osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się oraz przekazywanie studentom informacji zwrotnej wspierającej proces uczenia się i rozwój zawodowy, artystyczny i pedagogiczny. Przyjęte rozwiązania są spójne z koncepcją i celami kształcenia oraz uwzględniają specyfikę kształcenia artystycznego w dyscyplinie sztuki muzyczne, a także interdyscyplinarny charakter przygotowania pedagogicznego, edukacyjnego i terapeutycznego realizowanego na kierunku. 

Weryfikacja efektów uczenia się prowadzona jest na poziomie poszczególnych zajęć, semestrów oraz całego cyklu kształcenia, z wykorzystaniem zróżnicowanych metod oceniania dostosowanych do charakteru efektów uczenia się w zakresie wiedzy, umiejętności i kompetencji społecznych właściwych dla poziomu 7 Polskiej Ramy Kwalifikacji. Obejmuje ona zarówno ocenę osiągnięć uzyskiwanych w trakcie semestru, jak i ocenę rozwoju kompetencji artystycznych, pedagogicznych, edukacyjnych i terapeutycznych studenta w całym toku studiów. Podstawowe formy weryfikacji to: zaliczenie bez oceny (Z), zaliczenie z oceną (O) oraz egzamin (E). 

W procesie oceniania stosowana jest jednolita, przejrzysta skala punktowa i opisowa. Oceny odzwierciedlają stopień osiągnięcia efektów uczenia się w zakresie wiedzy, umiejętności oraz kompetencji społecznych, z uwzględnieniem indywidualnego rozwoju studenta: 

A – celujący 25–24 pkt. 

B – bardzo dobry 23–21 pkt. 

C+ – dobry plus 20–19 pkt. 

C – dobry 18–16 pkt. 

D – zadowalający 15–13 pkt. 

E – dostateczny 12–10 pkt. 

F – niedostateczny 9–0 pkt. 

System oceniania sprzyja aktywnemu udziałowi studentów w procesie kształcenia. Informacja zwrotna przekazywana podczas zajęć i po ich zakończeniu pomaga studentom oceniać własne postępy oraz rozpoznawać obszary wymagające dalszego rozwoju, wspierając doskonalenie kompetencji artystycznych, pedagogicznych, komunikacyjnych i organizacyjnych. Szczegółowe zasady zaliczania przedmiotów, warunki dopuszczenia do zaliczeń i egzaminów, tryb ich przeprowadzania oraz prawa i obowiązki studenta w procesie oceniania określa Regulamin studiów Akademii Muzycznej im. Karola Szymanowskiego w Katowicach. Zasady zawarte w Regulaminie zapewniają spójność i przejrzystość procesu oceniania w całym cyklu kształcenia. 

W zależności od charakteru zajęć stosowane są również inne formy weryfikacji efektów uczenia się, obejmujące między innymi prowadzenie zajęć dydaktycznych, przygotowanie i realizację projektów edukacyjnych, artystycznych i terapeutycznych, prezentacje praktyczne, warsztaty, publiczne prezentacje artystyczne, opracowania metodyczne, analizy przypadków, projekty zespołowe, prezentacje ustne oraz prace pisemne. W przypadku specjalności Rytmika i przedmioty ogólnomuzyczne istotnym elementem oceny są działania związane z prowadzeniem zajęć umuzykalniających, interpretacją ruchową muzyki, improwizacją oraz projektowaniem działań edukacyjnych. W ramach specjalności Muzykoterapia i przedmioty ogólnomuzyczne weryfikacji podlegają między innymi umiejętności planowania i prowadzenia działań terapeutycznych, stosowania metod muzykoterapeutycznych oraz analizowania efektów pracy z różnymi grupami odbiorców. 

W ocenie uwzględnia się również przygotowanie do zajęć, bieżącą aktywność, zaangażowanie w realizowane projekty, umiejętność pracy indywidualnej i zespołowej, poziom refleksji nad własną praktyką zawodową oraz postępy osiągane w trakcie semestru. Sposoby weryfikacji określane są w kartach przedmiotów, co zapewnia powiązanie efektów uczenia się z formami ich sprawdzania oraz przejrzystość procesu oceniania. 

Osiągnięcie efektów uczenia się potwierdzane jest również na poziomie całego programu studiów poprzez zaliczenie wszystkich wymaganych zajęć oraz spełnienie warunków ukończenia studiów określonych w Regulaminie studiów oraz Zarządzeniu Rektora Akademii Muzycznej im. Karola Szymanowskiego w Katowicach w sprawie ustalenia procedury ukończenia studiów. Projekty edukacyjne, terapeutyczne i artystyczne, praktyki zawodowe, prezentacje publiczne, dokumentacja działań realizowanych przez studentów oraz udokumentowane osiągnięcia stanowią podstawę oceny stopnia realizacji efektów uczenia się w całym cyklu kształcenia. Prace pisemne studentów przechowywane są do momentu ukończenia studiów. 

Przyjęty system weryfikacji umożliwia ocenę wszystkich zakładanych efektów uczenia się, pozostaje spójny z profilem ogólnoakademickim kierunku oraz odpowiada standardom jakości kształcenia określonym przez Polską Komisję Akredytacyjną.

4) Zasady i forma odbywania praktyk  

Praktyki zawodowe w ramach Międzywydziałowego Studium Pedagogicznego są realizowane zgodnie z Załącznikiem nr 2 do Regulaminu Międzywydziałowego Studium Pedagogicznego Akademii Muzycznej im. Karola Szymanowskiego w Katowicach. 

Organizacja praktyk 

1. Zgodnie z zapisami punktu 3 i 4 Załącznika nr 1 do Rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 25 lipca 2019 roku w sprawie standardu kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu nauczyciela praktyki zawodowe są zintegrowane z realizacją zajęć z zakresu dydaktyki przedmiotu nauczania lub rodzaju zajęć i odbywają się w placówkach odpowiadających charakterowi realizowanej specjalności.
2. Na kierunku Edukacja artystyczna w zakresie sztuki muzycznej praktyki mogą być realizowane między innymi w szkołach muzycznych I i II stopnia, przedszkolach, szkołach ogólnokształcących, placówkach wychowania pozaszkolnego, instytucjach kultury oraz innych podmiotach prowadzących działalność edukacyjną, artystyczną lub terapeutyczną. W przypadku specjalności Muzykoterapia i przedmioty ogólnomuzyczne praktyki mogą być realizowane również w placówkach ochrony zdrowia, poradniach terapeutycznych, ośrodkach rehabilitacyjnych, domach pomocy społecznej oraz innych instytucjach prowadzących działania terapeutyczne i wspierające rozwój człowieka.
3. Studenci mają obowiązek przedstawienia informacji z Krajowego Rejestru Karnego (KRK) w zakresie przestępstw określonych w rozdziale XIX i XXV Kodeksu karnego, w art. 189a i art. 207 Kodeksu karnego oraz w ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. z 2023 r. poz. 172 oraz z 2022 r. poz. 2600) lub za odpowiadające tym przestępstwom czyny zabronione określone w przepisach prawa obcego przed dopuszczeniem ich do realizacji praktyk zawodowych w ramach realizacji obowiązującego programu studiów. 
4. Studenci powracający po rocznym urlopie również mają obowiązek ponownego przedstawienia informacji, o której mowa powyżej.
5. Studenci (obywatele RP i cudzoziemcy) zobowiązani są również do przedłożenia:

• oświadczenia o państwie lub państwach, w których zamieszkiwali w ciągu ostatnich 20 lat (innych niż Rzeczpospolita Polska i państwo obywatelstwa), wraz z informacją z rejestrów karnych tych państw uzyskiwaną do celów działalności zawodowej związanej z kontaktami z dziećmi;
• informacji z rejestru karnego państwa obywatelstwa uzyskiwanej do celów działalności zawodowej lub wolontariackiej związanej z kontaktami z dziećmi wraz z tłumaczeniem przysięgłym – w przypadku cudzoziemców;
• stosownego oświadczenia w przypadku, gdy prawo danego państwa nie przewiduje wydawania informacji, o których mowa powyżej, lub nie prowadzi się w nim rejestru karnego. 

Procedury realizacji praktyk 

1. Realizacja praktyk odbywa się w oparciu o skierowanie i/lub porozumienie zawarte pomiędzy Akademią a placówką przyjmującą studenta na praktykę.
2. Skierowanie i porozumienie określają szczegółowe warunki odbywania praktyk.
3. Bezpośrednią opiekę nad studentem sprawuje opiekun praktyk wyznaczony przez placówkę. Do jego obowiązków należy określenie zakresu zadań i czynności praktycznych wykonywanych przez studenta oraz ustalenie harmonogramu ich realizacji zgodnego z programem praktyk, regulaminem MSP oraz specyfiką funkcjonowania danej placówki. Opiekun praktyk zobowiązany jest do udzielenia studentowi wsparcia merytorycznego i organizacyjnego podczas realizacji powierzonych zadań, a poprawne zrealizowanie praktyk potwierdza podpisem na Karcie praktyk studenta. 

Zaliczenie praktyk 

1. Zaliczenie praktyk student otrzymuje podczas trwania sesji zaliczeniowej.
2. Student otrzymuje zaliczenie praktyk, jeśli:

• przestrzega wytycznych opiekuna praktyk oraz aktywnie uczestniczy w zaplanowanych działaniach praktycznych;
• przestrzega regulaminów i zasad obowiązujących w placówce realizacji praktyk;
• prowadzi rzetelnie Kartę praktyk stanowiącą dokument potwierdzający realizację praktyk; 
  w wyznaczonym terminie przedstawi Pełnomocnikowi Rektora ds. MSP prawidłowo wypełnioną Kartę praktyk.

Zaliczenie praktyk w ramach zatrudnienia 

1. Student realizujący praktyki zawodowe w ramach modułu Międzywydziałowego Studium Pedagogicznego może złożyć pisemny wniosek o zaliczenie na poczet praktyk wykonywanych przez niego czynności w ramach zatrudnienia.
2. Wniosek, o którym mowa w ust. 1 student zobowiązany jest złożyć do dnia: 
   – 30 października (semestr zimowy),
   – 30 marca (semestr letni) danego roku akademickiego. 
3. We wniosku student wskazuje podmiot zatrudniający, wykonywane obowiązki oraz zakres prowadzonych działań edukacyjnych, artystycznych lub terapeutycznych.
4. Wniosek podlega ocenie Pełnomocnika Rektora ds. MSP.
5. Przed rozpoczęciem sesji zaliczeniowej student przedstawia zaświadczenie od podmiotu, w którym realizowane były czynności stanowiące podstawę ubiegania się o zaliczenie praktyk.
6. Zaświadczenie powinno zawierać dane studenta, miejsce, okres i wymiar zatrudnienia oraz zakres wykonywanych obowiązków.
7. Zaliczenia praktyk zawodowych w ramach MSP dokonuje Pełnomocnik Rektora ds. MSP pod warunkiem, że wykonywane czynności umożliwiły osiągnięcie efektów uczenia się określonych w programie studiów dla praktyk zawodowych.  

5) Współpraca z otoczeniem społeczno-gospodarczym 

Współpraca z otoczeniem społeczno-gospodarczym stanowi integralny element planowania, realizacji i doskonalenia programu studiów na kierunku Edukacja artystyczna w zakresie sztuki muzycznej. Jest ona związana ze specyfiką kształcenia artystycznego, pedagogicznego i społecznego w dyscyplinie sztuki muzyczne oraz odpowiada współczesnym potrzebom edukacji, animacji kultury, działalności społecznej i terapeutycznej. Kierunek funkcjonuje w szerokim kontekście środowiska społeczno-kulturalnego regionu i kraju, obejmującego placówki oświatowe, instytucje kultury, organizacje pozarządowe, podmioty prowadzące działalność edukacyjną i terapeutyczną oraz środowiska artystyczne i naukowe. 

Relacje z instytucjami i partnerami zewnętrznymi realizowane są przede wszystkim poprzez działalność edukacyjną, artystyczną, społeczną i projektową studentów oraz kadry dydaktycznej. Umożliwiają one studentom bezpośredni kontakt z różnorodnymi środowiskami zawodowymi oraz zdobywanie doświadczeń związanych z funkcjonowaniem współczesnego rynku pracy w obszarze edukacji muzycznej, animacji kultury, rytmiki i muzykoterapii. W przypadku studiów drugiego stopnia szczególne znaczenie ma udział studentów w przedsięwzięciach wymagających samodzielności organizacyjnej i twórczej, umiejętności projektowania działań edukacyjnych oraz gotowości do realizacji złożonych projektów społecznych, artystycznych i terapeutycznych. 

Kierunek współpracuje między innymi z Akademią Muzyczną im. Ignacego Jana Paderewskiego w Poznaniu, Akademią Muzyczną im. Grażyny i Kiejstuta Bacewiczów w Łodzi, Centrum Edukacji Artystycznej, Narodową Orkiestrą Symfoniczną Polskiego Radia w Katowicach, Śląskim Teatrem Lalki i Aktora Ateneum w Katowicach, Teatrem Lalek Rabcio w Rabce-Zdroju, Fundacją Chórtownia, Instytutem im. Wojciecha Korfantego, Polskim Towarzystwem Carla Orffa, a także licznymi szkołami muzycznymi, przedszkolami, domami kultury i organizacjami społecznymi.

Wspólne działania obejmują realizację projektów edukacyjnych, koncertów, warsztatów, kursów mistrzowskich, konferencji naukowych i metodycznych, przedsięwzięć artystycznych oraz działań społecznych i promujących kulturę muzyczną. Studenci uczestniczą w projektach umożliwiających konfrontację zdobywanych kompetencji z rzeczywistymi potrzebami odbiorców działań edukacyjnych i kulturalnych oraz rozwijanie doświadczeń pedagogicznych, organizacyjnych i artystycznych.

Istotnym elementem współpracy z otoczeniem społeczno-gospodarczym są przedsięwzięcia realizowane w obszarze edukacji muzycznej dzieci i młodzieży. Studenci uczestniczą między innymi w projekcie „Akademia Przedszkolaka”, prowadzą zajęcia i koncerty edukacyjne dla dzieci, w tym koncerty realizowane we współpracy z Miejskim Przedszkolem nr 12 w Katowicach, a także angażują się w działania realizowane wspólnie ze szkołami muzycznymi i placówkami oświatowymi. Ważnym elementem kształcenia są również lekcje mistrzowskie oraz szkolenia metodyczne organizowane we współpracy z nauczycielami i specjalistami reprezentującymi środowisko edukacji artystycznej.

Szczególne znaczenie dla rozwoju kompetencji zawodowych studentów mają przedsięwzięcia realizowane w obszarze rytmiki i edukacji muzyczno-ruchowej. Ważną rolę odgrywa organizowane wspólnie z Akademią Muzyczną w Poznaniu Międzyuczelniane Seminarium Rytmiki obejmujące warsztaty mistrzowskie oraz koncert interpretacji ruchowych muzyki. Studenci uczestniczą także w kursach specjalistycznych, takich jak kurs czytania nut głosem metodą Kodálya czy kursy mistrzowskie poświęcone edukacji muzycznej dzieci w wieku przedszkolnym.

Istotnym obszarem współpracy pozostają przedsięwzięcia artystyczne realizowane wspólnie z instytucjami kultury. Studenci i pedagodzy uczestniczą w tworzeniu opraw muzycznych do spektakli teatralnych, między innymi dla Teatru Lalek Rabcio w Rabce-Zdroju oraz Śląskiego Teatru Lalki i Aktora Ateneum w Katowicach. Ważnym doświadczeniem zawodowym jest również udział w projektach realizowanych we współpracy z Narodową Orkiestrą Symfoniczną Polskiego Radia w Katowicach, w tym w spektaklach i wydarzeniach edukacyjnych skierowanych do najmłodszych odbiorców.

Ważnym obszarem działalności pozostają również przedsięwzięcia realizowane wspólnie z organizacjami społecznymi i instytucjami wspierającymi rozwój kultury regionalnej. Przykładem są warsztaty poświęcone tańcom śląskim organizowane we współpracy ze Stowarzyszeniem Świętego Filipa Nereusza w Rudzie Śląskiej oraz działania realizowane w ramach programu „Bardzo Młoda Kultura” prowadzonego przez Instytut im. Wojciecha Korfantego. Projekty te umożliwiają studentom zdobywanie doświadczeń związanych z animacją kultury, edukacją regionalną oraz pracą w środowisku lokalnym.

Relacje z otoczeniem społeczno-gospodarczym wykorzystywane są również w procesie doskonalenia programu studiów. Doświadczenia kadry dydaktycznej wynikające ze współpracy z placówkami edukacyjnymi, instytucjami kultury, organizacjami społecznymi oraz środowiskami terapeutycznymi wpływają na aktualizację treści programowych, metod pracy oraz zakresu kompetencji rozwijanych w toku studiów. Uwzględniane są w szczególności potrzeby współczesnej edukacji muzycznej, animacji kultury i działań wspierających rozwój człowieka.  

Istotnym elementem działalności kierunku pozostaje także realizacja projektów służących popularyzacji kultury muzycznej oraz rozwijaniu aktywności artystycznej różnych grup społecznych. Obejmują one przedsięwzięcia edukacyjne, koncertowe, warsztatowe i społeczne realizowane przez pedagogów i studentów kierunku wspólnie z partnerami zewnętrznymi. 

Kierunek pozostaje również otwarty na działania o charakterze interdyscyplinarnym, integracyjnym i społecznym. Ważnym obszarem aktywności są projekty łączące środowiska artystyczne, edukacyjne, terapeutyczne i naukowe, umożliwiające studentom zdobywanie doświadczeń w pracy z różnorodnymi grupami odbiorców oraz przygotowujące ich do funkcjonowania w złożonej rzeczywistości współczesnej edukacji i kultury. 

Współpraca z otoczeniem społeczno-gospodarczym stanowi istotny element kształcenia realizowanego w ramach specjalności Muzykoterapia. Obejmuje ona współdziałanie z instytucjami ochrony zdrowia, organizacjami pozarządowymi, placówkami edukacyjnymi oraz specjalistami reprezentującymi różne dziedziny nauki i praktyki terapeutycznej. Dzięki temu studenci mają możliwość konfrontowania wiedzy zdobywanej podczas studiów z rzeczywistymi potrzebami odbiorców działań terapeutycznych i edukacyjnych, a także poznawania specyfiki pracy w interdyscyplinarnych zespołach specjalistycznych. 

Istotnym obszarem współpracy pozostają relacje rozwijane z Narodowym Instytutem Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie w Gliwicach oraz Górnośląską Fundacją Onkologiczną na rzecz gliwickiego oddziału Instytutu. Przykładem takich działań było spotkanie przedstawicieli Akademii Muzycznej im. Karola Szymanowskiego w Katowicach z reprezentantami obu instytucji w siedzibie Instytutu w Gliwicach.  

Ważnym elementem współpracy z otoczeniem społeczno-gospodarczym są również kontakty ze specjalistami reprezentującymi obszary pokrewne muzykoterapii, m.in. warsztaty z mgr Katarzyną Byszewską – neurologopedą, audiologiem i protetykiem słuchu z Centrum Protezowania i Rehabilitacji Słuchu „Fonetika” w Warszawie. Spotkania ze specjalistami praktykami umożliwiają studentom poznawanie interdyscyplinarnego charakteru współczesnej terapii oraz znaczenia współpracy pomiędzy muzykoterapeutami, logopedami, audiologami i innymi przedstawicielami zawodów medycznych i pomocowych.

Istotną rolę w procesie kształcenia odgrywają także spotkania z przedstawicielami organizacji społecznych i środowisk wspierających osoby zagrożone wykluczeniem społecznym. W ramach zajęć „Muzykoterapia specjalistyczna” studenci drugiego roku studiów drugiego stopnia uczestniczyli w spotkaniu z Wiolettą Iwanicką-Richter oraz Markiem Richterem, poświęconym działalności Klubu Wysoki Zamek. Spotkanie pozwoliło studentom poznać praktyczne aspekty funkcjonowania instytucji wspierających rozwój społeczny i integrację różnych grup odbiorców oraz rolę działań artystycznych i terapeutycznych w budowaniu kapitału społecznego. 

Ważnym obszarem współpracy są również przedsięwzięcia naukowe i dydaktyczne realizowane z udziałem przedstawicieli krajowych ośrodków akademickich. Katedra Muzykoterapii gościła dr hab. Łucję Bieleninik, prof. Uniwersytetu Gdańskiego, która przeprowadziła dla studentów wykład poświęcony metodologii badań społecznych, ze szczególnym uwzględnieniem metody studium przypadku w muzykoterapii. Działania te sprzyjają rozwijaniu kompetencji badawczych studentów oraz przygotowują ich do świadomego korzystania z osiągnięć współczesnej nauki w praktyce terapeutycznej. 

Realizowane działania potwierdzają, że współpraca z otoczeniem społeczno-gospodarczym stanowi ważny element procesu kształcenia muzykoterapeutów. Umożliwia ona studentom zdobywanie doświadczeń praktycznych, rozwijanie kompetencji zawodowych, poznawanie specyfiki pracy w różnych środowiskach terapeutycznych oraz przygotowanie do odpowiedzialnego funkcjonowania w obszarze ochrony zdrowia, edukacji i działalności społecznej. 

Relacje z otoczeniem społeczno-gospodarczym podlegają systematycznej analizie w ramach wewnętrznego systemu zapewniania jakości kształcenia. Wnioski wynikające ze współpracy z partnerami zewnętrznymi, doświadczeń studentów i absolwentów oraz obserwacji zmieniających się potrzeb społecznych wykorzystywane są w działaniach służących doskonaleniu programu studiów, w szczególności w zakresie aktualizacji treści kształcenia, organizacji projektów edukacyjnych i artystycznych oraz przygotowania studentów do profesjonalnej działalności zawodowej. 

6) Umiędzynarodowienie procesu kształcenia na kierunku 

Umiędzynarodowienie procesu kształcenia na kierunku Edukacja artystyczna w zakresie sztuki muzycznej realizowane jest w sposób spójny z koncepcją kształcenia oraz charakterem studiów artystycznych o profilu ogólnoakademickim. Działania podejmowane w tym obszarze stanowią istotny element polityki rozwoju Akademii Muzycznej im. Karola Szymanowskiego w Katowicach i pozostają w bezpośrednim związku z funkcjonowaniem kierunku w międzynarodowym środowisku edukacji muzycznej, rytmiki, muzykoterapii oraz badań nad artystycznymi i społecznymi funkcjami muzyki. 

Podstawowym instrumentem umiędzynarodowienia procesu kształcenia jest udział Uczelni w programie Erasmus+, umożliwiającym mobilność studentów oraz nauczycieli akademickich. Akademia posiada rozbudowaną sieć umów bilateralnych z zagranicznymi uczelniami artystycznymi i akademickimi, co stwarza studentom kierunku możliwość realizacji części studiów w zagranicznych ośrodkach, uczestnictwa w międzynarodowych projektach edukacyjnych i artystycznych oraz rozwijania kompetencji niezbędnych do funkcjonowania w międzynarodowym środowisku zawodowym. 

Warunki sprzyjające działalności międzynarodowej tworzone są również poprzez przygotowanie studentów w zakresie znajomości języków obcych. Program studiów obejmuje obowiązkowe zajęcia z języka obcego zapewniające osiągnięcie kompetencji językowych na poziomie co najmniej B2+ Europejskiego Systemu Opisu Kształcenia Językowego. Kompetencje te umożliwiają studentom aktywne uczestnictwo w warsztatach, kursach mistrzowskich, konferencjach, projektach edukacyjnych oraz mobilnościach akademickich. 

Kadra dydaktyczna kierunku Edukacja artystyczna w zakresie sztuki muzycznej prowadzi działalność dydaktyczną, artystyczną i naukową również poza granicami kraju. Nauczyciele akademiccy uczestniczą w międzynarodowych konferencjach, warsztatach, kursach specjalistycznych oraz mobilnościach dydaktycznych, współpracując z uczelniami, instytutami badawczymi i organizacjami zajmującymi się edukacją muzyczną. Doświadczenia te wykorzystywane są w procesie kształcenia i wpływają na zakres treści programowych, metody pracy ze studentami oraz perspektywę prezentowaną podczas zajęć. 

Istotnym elementem działalności międzynarodowej kierunku są kursy mistrzowskie, warsztaty oraz seminaria prowadzone przez wybitnych pedagogów reprezentujących światowe ośrodki edukacji muzycznej. Szczególne znaczenie mają działania realizowane we współpracy z Instytutem Jaques-Dalcroze’a w Genewie, którego dyrektor, Hélène Nicolet, prowadziła dla studentów warsztaty poświęcone metodzie Emila Jaques-Dalcroze’a. Ważnym elementem współpracy są również Dni Wizytujące organizowane w Instytucie Jaques-Dalcroze’a, umożliwiające studentom i pedagogom bezpośredni kontakt z jednym z najważniejszych światowych ośrodków rozwijających tę metodę. 

Umiędzynarodowienie procesu kształcenia realizowane jest również poprzez udział studentów i pedagogów w międzynarodowych konferencjach naukowych i specjalistycznych wydarzeniach poświęconych edukacji muzycznej. Szczególne znaczenie mają uczestnictwo w The International Conference of Dalcroze Studies organizowanej przez University of Luxembourg, udział w Międzynarodowych Sympozjach Kodályowskich organizowanych przez Instytut Zoltána Kodálya w Kecskemét na Węgrzech oraz obecność przedstawicieli kierunku podczas międzynarodowych seminariów i konferencji poświęconych rytmice, kształceniu słuchu i pedagogice muzycznej. 

Ważnym elementem współpracy z partnerami zagranicznymi pozostają również kursy mistrzowskie realizowane w ramach programu Erasmus+. Studenci i pedagodzy uczestniczą w warsztatach prowadzonych przez specjalistów związanych z Akademią Muzyczną im. Ferenca Liszta w Budapeszcie oraz Instytutem Zoltána Kodálya w Kecskemét, a także przez pedagogów reprezentujących University of Music and Performing Arts Vienna oraz Conservatorio di Musica Benedetto Marcello w Wenecji. Działania te umożliwiają poznawanie różnorodnych tradycji edukacji muzycznej, metod pracy oraz współczesnych kierunków rozwoju pedagogiki muzycznej. 

Istotnym elementem współpracy międzynarodowej pozostają przedsięwzięcia integrujące różne nurty współczesnej edukacji muzycznej. Szczególne znaczenie mają organizowane przez Akademię Muzyczną w Katowicach Międzynarodowe Warsztaty Mistrzowskie „KOD Edukacji Muzycznej: Kodály–Orff–Dalcroze”, stanowiące przestrzeń wymiany doświadczeń pomiędzy pedagogami i studentami reprezentującymi różne środowiska akademickie i edukacyjne. Warsztaty te umożliwiają poznawanie współczesnych metod pracy oraz rozwijanie kompetencji niezbędnych do funkcjonowania w międzynarodowym środowisku edukacji muzycznej. 

Ważnym obszarem działalności międzynarodowej są również przedsięwzięcia artystyczne związane z improwizacją, rytmiką i ruchem. Studenci i pedagodzy kierunku uczestniczą w międzynarodowych warsztatach rytmiki organizowanych przez Hochschule für Musik Dresden, Międzynarodowym Triennale Choreografii Muzyki organizowanym przez Akademię Muzyczną w Poznaniu oraz projektach poświęconych improwizacji artystycznej. Przykładem takich działań był autorski koncert improwizacji ruchowych „Comparing Improvisation in Plastique Animée and Postmodern Dance”, towarzyszący międzynarodowemu kongresowi „Improvisation in Art and Everyday Life”. 

Istotnym elementem umiędzynarodowienia procesu kształcenia na specjalności Muzykoterapia jest współpraca z zagranicznymi ośrodkami akademickimi i terapeutycznymi oraz udział studentów i kadry w międzynarodowych warsztatach i projektach edukacyjnych. Szczególne znaczenie ma współpraca z Alison Hornblower – Head of Music Services Training oraz Programme Convenor studiów MMT (Nordoff Robbins) Music, Health, Society, umożliwiająca kontakt z jednym z najbardziej uznanych europejskich ośrodków kształcenia muzykoterapeutów oraz poznawanie współczesnych kierunków rozwoju muzykoterapii. 

Ważnym obszarem współpracy międzynarodowej są również warsztaty i konsultacje prowadzone przez specjalistów reprezentujących różne nurty terapeutyczne i edukacyjne, w tym Kseniję Burić z Edukacijsko-terapijsko imanje Vinkovec w Chorwacji oraz Shirley Salmon z International Orff-Schulwerk Forum Salzburg. Działania te umożliwiają studentom poznawanie różnorodnych metod pracy terapeutycznej, wymianę doświadczeń oraz rozwijanie kompetencji niezbędnych do funkcjonowania w międzynarodowym środowisku zawodowym. 

Istotnym obszarem działalności Akademii pozostaje również członkostwo w Association Européenne des Conservatoires (AEC), umożliwiające udział w wymianie doświadczeń, dobrych praktyk oraz wspólnych inicjatywach edukacyjnych i artystycznych realizowanych przez europejskie uczelnie muzyczne. 
Stopień umiędzynarodowienia procesu kształcenia jest regularnie analizowany w ramach wewnętrznego systemu zapewniania jakości kształcenia. Analiza obejmuje między innymi mobilność studentów i nauczycieli akademickich, udział studentów w projektach realizowanych we współpracy z partnerami zagranicznymi oraz opinie studentów dotyczące udziału w mobilnościach i przedsięwzięciach międzynarodowych.  

Uwzględniana jest również refleksja kadry dydaktycznej nad wpływem działalności międzynarodowej na rozwój kierunku i realizację programu studiów. 
Wyniki prowadzonych analiz wykorzystywane są przy rozwijaniu współpracy z partnerami zagranicznymi, poszerzaniu oferty mobilności oraz inicjowaniu nowych form współpracy dydaktycznej, artystycznej i naukowej. Działania te służą systematycznemu podnoszeniu poziomu umiędzynarodowienia kształcenia oraz przygotowaniu absolwentów do funkcjonowania w międzynarodowym środowisku edukacji muzycznej, animacji kultury i działalności artystycznej. 

7) Zasady doskonalenia jakości kształcenia 

Doskonalenie jakości kształcenia na kierunku Edukacja Artystyczna w Zakresie Sztuki Muzycznej ma charakter ciągły i obejmuje projektowanie, realizację, ocenę oraz okresowy przegląd programu studiów. Działania te prowadzone są zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, wewnętrznymi regulacjami Akademii Muzycznej im. Karola Szymanowskiego w Katowicach oraz z uwzględnieniem zapisów Załącznika nr 2 Statutu Polskiej Komisji Akredytacyjnej dotyczącego Standardów Jakości Kształcenia. Program studiów pozostaje spójny z koncepcją kształcenia, profilem ogólnoakademickim kierunku oraz efektami uczenia się właściwymi dla poziomu 7 Polskiej Ramy Kwalifikacji. 

W Uczelni funkcjonuje wewnętrzny system zapewniania jakości kształcenia, w ramach którego określono zasady monitorowania i doskonalenia programów studiów. Ważną rolę odgrywa Uczelniany Zespół ds. Jakości Kształcenia, odpowiedzialny za analizowanie funkcjonowania systemu jakości oraz inicjowanie działań służących doskonaleniu procesu dydaktycznego. W działania związane z oceną i rozwojem programu studiów zaangażowani są również Pełnomocnicy Rektora właściwi w zakresie jakości kształcenia oraz funkcjonowania Międzywydziałowego Studium Pedagogicznego. 

Program studiów podlega systematycznej ocenie z udziałem nauczycieli akademickich  
prowadzących zajęcia na kierunku oraz studentów. Analizowana jest zgodność efektów uczenia się z charakterystykami Polskiej Ramy Kwalifikacji, spójność programu studiów, adekwatność treści kształcenia do specyfiki kierunku oraz skuteczność stosowanych metod dydaktycznych i sposobów weryfikacji efektów uczenia się. Przy projektowaniu i wprowadzaniu zmian uwzględnia się doświadczenia wynikające z realizacji procesu dydaktycznego oraz interdyscyplinarny charakter kształcenia łączącego działalność artystyczną, pedagogiczną, edukacyjną i terapeutyczną. 

Istotnym źródłem informacji wykorzystywanych w doskonaleniu jakości kształcenia są wyniki ankietowych badań jakości kształcenia, opinie studentów oraz nauczycieli akademickich dotyczące organizacji studiów, treści kształcenia i warunków realizacji zajęć. Uwzględnia się również wnioski wynikające z monitorowania losów absolwentów, o którym mowa w art. 352 ust. 1 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, a także analizy dotyczące realizacji programu studiów i warunków jego prowadzenia, zgodnie z § 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w sprawie studiów. 

W ocenie programu studiów bierze się pod uwagę specyfikę wszystkich specjalności realizowanych na kierunku Edukacja Artystyczna w Zakresie Sztuki Muzycznej. Analizie podlegają między innymi osiągnięcia studentów związane z działalnością edukacyjną, artystyczną, terapeutyczną i społeczną, udział w projektach, warsztatach, konferencjach, kursach mistrzowskich, przedsięwzięciach badawczych oraz działaniach realizowanych we współpracy z placówkami edukacyjnymi, instytucjami kultury, podmiotami ochrony zdrowia i organizacjami społecznymi. Uwzględniane są również doświadczenia związane z umiędzynarodowieniem procesu kształcenia, w szczególności udział studentów i nauczycieli akademickich w programach mobilności, projektach międzynarodowych oraz współpracy z zagranicznymi ośrodkami edukacyjnymi, artystycznymi i terapeutycznymi. 

W procesie doskonalenia jakości kształcenia uwzględnia się także opinie interesariuszy zewnętrznych, zwłaszcza przedstawicieli szkół i placówek edukacyjnych, instytucji kultury, organizacji pozarządowych, podmiotów prowadzących działalność terapeutyczną oraz innych partnerów współpracujących z kierunkiem. Ich doświadczenia i uwagi stanowią ważne źródło informacji o funkcjonowaniu programu studiów w kontekście współczesnych potrzeb edukacyjnych, społecznych i kulturalnych, przy zachowaniu akademickiego charakteru i autonomii procesu kształcenia. 

Wnioski wynikające z prowadzonych analiz wykorzystywane są przy doskonaleniu programu studiów, modyfikowaniu treści kształcenia, metod dydaktycznych oraz sposobów weryfikacji efektów uczenia się. Obejmują również działania organizacyjne wspierające jakość procesu dydaktycznego oraz warunki rozwoju artystycznego, pedagogicznego i terapeutycznego studentów. Skuteczność podejmowanych działań jest regularnie oceniana w kolejnych cyklach funkcjonowania programu studiów. 

Przyjęte zasady doskonalenia jakości kształcenia wspierają utrzymanie wysokiego poziomu kształcenia, zapewniają zgodność programu studiów z obowiązującymi wymaganiami oraz umożliwiają jego rozwój z uwzględnieniem zmian zachodzących we współczesnej edukacji artystycznej, kulturze, działalności społecznej i praktyce terapeutycznej.